21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Soğuk Deniz rakamlarla

Soğuk Deniz rakamlarla
Veri kaynağı
Ay yüzey katalogları ve NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
UzunlukYaklaşık 1.446 km
Merkez enlemiYaklaşık 56° K
Platon'un çapı101 km
Alp Vadisi'nin uzunluğu166 km
Aristoteles'in çapı87,57 km
Alp Dağları'nın uzunluğuYaklaşık 280 km

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Ay'ın kuzeyindeki Soğuk Deniz'in ve çevresindeki başlıca yapıların boyutlarını altı satırda karşılaştırıyor.

En büyük rakam denizin kendisine ait: uzunluğu yaklaşık 1.446 km, merkezi ise yaklaşık 56° kuzeyde. Çevresindeki yapılar bunun yanında küçük kalıyor. Örneğin deniz, 101 km çaplı Platon Krateri'nin 14 katından uzun.

  • Platon: 101 km çapla listedeki en geniş krater.
  • Aristoteles: 87,57 km; Platon'dan yaklaşık 13,4 km daha küçük.
  • Alp Dağları: yaklaşık 280 km uzunluğunda.
  • Alp Vadisi: 166 km; dolayısıyla dağ kuşağının yaklaşık yüzde 59'u kadar.

Satırların bir kısmı çap, bir kısmı uzunluk veriyor; bu yüzden kraterlerle dağ ve vadiyi doğrudan aynı ölçekte okumamak gerekir. Yine de sıralama net: denizin uzunluğu dağların uzunluğunun 5 katından fazla, vadinin uzunluğu ise listedeki her kraterin çapından fazla.

Veriler Ay yüzey katalogları ile NASA'ya dayanıyor. Denizin ayrıntıları için Soğuk Deniz (Mare Frigoris) yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Soğuk Deniz, Ay'ın yakın yüzünün en kuzeyinde doğu-batı yönünde uzanan dar ve uzun bir bazalt ovasıdır. Ay'ın koyu görünen ovalarına "deniz" denir; NASA'ya göre bunlar 4,2 ile 1,2 milyar yıl önce lavla dolan çarpma havzalarıdır. Soğuk Deniz yuvarlak bir havzanın içindeki ova değil, uzun bir kuşaktır; çizelgedeki 1.446 km kaynaklarda "çap" diye de geçer. NASA'nın verdiği 3.480 km'lik Ay çapına göre bu uzunluk Ay'ın çapının yaklaşık yüzde 42'sine denk gelir.

Çizelgedeki yapılar denizin güney kıyısında toplanır. Platon'un derinliği 1.468 metredir, tabanı çevresine göre koyudur ve yaşı yaklaşık 3,84 milyar yıl olarak verilir. Alp Dağları'nın zirveleri 1.800 ile 2.400 metre arasındadır; en yüksek tepe Mons Blanc yaklaşık 3,6 kilometreye ulaşır. Dağları ikiye bölen Alp Vadisi en geniş yerinde yaklaşık 10 kilometredir ve tabanından yaklaşık yarım kilometre genişliğinde ince bir yarık geçer. Adlandırma sistemi İtalyan gökbilimci Riccioli'nin 1651 tarihli çalışmasına dayanır.

Sık sorulanlar

Soğuk Deniz'de gerçekten su var mı?

Hayır. "Deniz" adı, lavla dolmuş koyu bazalt ovaları için kullanılan geleneksel bir addır.

Alp Vadisi nasıl oluştu?

Tek bir kesin açıklama yok. En çok anılan görüşe göre vadi bir graben olarak açıldı ve sonradan magmayla doldu; alternatif görüşler de var.

Satırlar neden doğrudan karşılaştırılamıyor?

Kraterler için çap, dağ ve vadi için uzunluk veriliyor; ölçüler farklı türden.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar