21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Rainer Weiss'in yolculuğu

Rainer Weiss'in yolculuğu
Veri kaynağı
NSF/LIGO, Nobel Vakfı
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1932Berlin'de doğdu
1962MIT'de doktora
1964MIT'de araştırma grubu
1984LIGO için Caltech-MIT anlaşması
1994İnşaat başladı
2015GW150914 sinyali
2017Nobel Fizik Ödülü
2025Cambridge'de öldü

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Rainer Weiss'in 1932'deki doğumundan 2025'teki ölümüne kadar olan yolculuğunu, LIGO ve kütleçekim dalgası aramasıyla ilişkili sekiz yıl başlığı üzerinden gösteriyor.

Çizelge Berlin'de, 1932'de başlıyor. 1962'de MIT'de doktora, iki yıl sonra, 1964'te MIT'de bir araştırma grubu geliyor. Ardından uzun bir boşluk var: bir sonraki kayıt 1984, yani Caltech-MIT'in LIGO için anlaşma yaptığı yıl. Araştırma grubundan bu anlaşmaya 20 yıl geçmiş.

  • 1994: İnşaat başlıyor; anlaşmadan 10 yıl sonra.
  • 2015: GW150914 sinyali kaydediliyor; inşaatın başlamasından 21 yıl sonra.
  • 2017: Nobel Fizik Ödülü; sinyalden iki yıl sonra.
  • 2025: Cambridge'de öldü.

En çarpıcı ilişki, proje basamakları arasındaki sürelerde: anlaşma, inşaat ve sinyal arasında toplam 31 yıl var. Ödül ise sinyalin hemen ardından, çizelgenin sonlarına doğru geliyor.

Veriler NSF/LIGO ve Nobel Vakfı'na dayanıyor. Daha geniş bir portre için Rainer Weiss yazısına göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Kütleçekim dalgaları, Einstein'ın genel görelilik kuramının öngördüğü uzay-zaman dalgalanmalarıdır; bir dalga geçerken iki nokta arasındaki uzaklık çok küçük bir miktar değişir. Weiss 1967'de ışığın gidiş-geliş süresini ölçerek bu değişimi yakalamayı düşündü, sonra saatlerin yerine lazer girişimölçeri koydu. Aynı lazer ışını dik açıyla uzanan iki kola bölünür, aynalardan yansıyıp yeniden birleşir; kolların uzunluğu çok az farklılaşırsa birleşen ışığın biçimi değişir. Yol kolay olmadı: 1966'da yayın azlığı yüzünden kadrosu tehlikeye girdi, askerî destekli prototip de işlevsel bir aygıt çıkmadan sona erdi.

1984'teki anlaşmayla projenin ortak yönetimi Ronald Drever, Weiss ve Kip Thorne'a verildi. 1994'te Barry Barish laboratuvar yöneticisi oldu ve projeyi yeniden yapılandırdı; 395 milyon dolarlık bütçesiyle LIGO, NSF tarihinin en yüksek bütçeli projesi sayıldı. İki gözlemevinin kolları 4 kilometre uzunluğunda, aralarındaki uzaklık 3.002 kilometredir. 14 Eylül 2015'teki sinyal, yaklaşık 36 ve 29 Güneş kütleli iki kara deliğin birleşmesinden geliyordu.

Sık sorulanlar

GW150914 ne kadar uzaktaydı?

Olay yaklaşık 1,4 milyar ışık yılı uzaklıkta gerçekleşti. İki dedektör arasındaki zaman farkı 6,9 milisaniyeydi.

Nobel ödül parası nasıl paylaşıldı?

Yarısı Weiss'e, dörtte biri Thorne'a ve dörtte biri Barish'e gitti.

2015'ten önce neden sinyal yoktu?

2002-2010 arasındaki ilk gözlem dönemi kütleçekim dalgası saptayamadı; yükseltilmiş Advanced LIGO ise Eylül 2015'te gözleme başladı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar