21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

M77 bir bakışta

M77 bir bakışta
Veri kaynağı
ESA/Webb, ESO, IceCube
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Mesafe~45 milyon ışık yılı
Çap~100.000 ışık yılı
Kara delik~8 milyon Güneş kütlesi
Keşif1780 (Méchain)
Nötrino kanıtı4,2σ (2022)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, M77 galaksisinin mesafesini, boyutunu, merkezindeki kara deliğin kütlesini, keşif yılını ve nötrino kanıtının gücünü beş satırda veriyor.

Galaksi yaklaşık 45 milyon ışık yılı uzakta ve çapı yaklaşık 100.000 ışık yılı. Mesafe çapın yaklaşık 450 katı; yani galaksi büyük olsa da bize çok uzak. Merkezindeki kara delik yaklaşık 8 milyon Güneş kütlesinde; bu satır, galaksinin merkezinde Güneş'in milyonlarca katı kütleli bir nesne bulunduğunu söyler.

Listede iki ayrı zaman noktası var. 1780'de Méchain galaksiyi buldu. 2022'de ise 4,2σ düzeyinde bir nötrino kanıtı bildirildi. σ, bir sonucun istatistiksel gücünü ifade eden ölçüdür. Keşiften bu kanıta kadar 242 yıl geçmiş.

Veriler ESA/Webb'e, ESO'ya ve IceCube'a dayanıyor. Galaksinin tamamını anlatan Cetus A Galaksisi (M77) nedir? Balina'daki Seyfert galaksisi NGC 1068 yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

M77 (NGC 1068), Balina takımyıldızı yönünde duran sarmal bir galaksidir. Sıradan bir sarmal galaksiden farkı, merkezinde kendi ışığını yoğun toz ve gaz halkasının ardına gizleyen, süper kütleli bir kara delikle beslenen etkin bir çekirdek bulunmasıdır. Bu yüzden "Seyfert galaksisi" kavramının en çok incelenen örneklerinden biridir. Çekirdeğin ışığı, galaksinin geri kalanının toplamından fazladır.

Mesafe kaynağa göre değişir: ESO yaklaşık 47, ESA/Webb ve ESA/Hubble yaklaşık 45, bir ölçüm derlemesi ise 35 milyon ışık yılı (±1,7) verir. Bu aralık, yakın galaksilerde mesafe ölçmenin zor olduğunu gösterir. Çap 90.000-100.000 ışık yılı arasındadır; yani Samanyolu ile aynı büyüklük sınıfındadır. Kasım 2022'de IceCube işbirliği, NGC 1068 yönünde nötrino fazlası bulduğunu duyurdu.

Sık sorulanlar

4,2σ bir keşif sayılır mı?

Hayır; bilimde "keşif" eşiği 5σ'dır. 4,2σ rastlantı ihtimalinin düşük olduğunu gösterir, bu yüzden sonuç "güçlü kanıt" diye anılır. Analiz yaklaşık 79 fazla nötrino (−20/+22 belirsizlikle) verdi.

Neden gama ışını değil de nötrino?

Hesaplanan nötrino akısı, aynı bölgeden beklenen TeV gama ışını akısının en az on katıdır. Olası açıklama, gama ışınlarının çekirdeğin yoğun maddesinde soğurulabilmesi, nötrinoların ise neredeyse engelsiz geçmesidir.

M77 neden Seyfert 2 türündendir?

Yalnız dar emisyon çizgileri görülür; çekirdeğin iç bölgesi gizlenmiştir. Birleşik modele göre kara deliği saran simit biçimli toz ve gaz yapısı bakış doğrultumuzu kesmektedir.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar