21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

John Mather: COBE'den Webb'e

John Mather: COBE'den Webb'e
Veri kaynağı
NASA Goddard
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1968Swarthmore'da fizik lisansı
1974Berkeley'de doktora
1976COBE çalışma bilimcisi
1989COBE fırlatıldı
1995Webb projesine katıldı
2006Nobel Fizik Ödülü
2021Webb fırlatıldı
2023Webb görevini devretti

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, John Mather'ın 1968'deki lisans eğitiminden 2023'te Webb görevini devretmesine kadar uzanan kariyerini zaman sırasıyla gösteriyor.

Akış iki büyük görev etrafında şekilleniyor:

  • Eğitim: 1968'de Swarthmore'da fizik lisansı, 1974'te Berkeley'de doktora.
  • COBE dönemi: 1976'da COBE çalışma bilimcisi oldu; uydu 1989'da fırlatıldı. Projeye katılımıyla fırlatma arasında 13 yıl var.
  • Webb dönemi: 1995'te Webb projesine katıldı; teleskop 2021'de fırlatıldı. Bu kez bekleyiş 26 yıl, yani COBE'dekinin iki katı sürdü.

Kariyerin zirvelerinden biri 2006'daki Nobel Fizik Ödülü. Dikkat çekici olan, Mather'ın bu ödülü aldığında Webb üzerinde çalışmayı sürdürmesi; ödülden on beş yıl sonra Webb fırlatıldı ve 2023'te görevini devretti. Çizelge, iki kuşak uzay teleskobunu birbirine bağlayan tek bir bilim insanının uzun soluklu yolunu özetliyor.

Veriler NASA Goddard'a dayanıyor. Hayat hikâyesinin tamamı için John Mather kimdir yazımızı okuyabilirsiniz.

Mather'ın çalışmaları neden önemli?

Kozmik mikrodalga arka plan ışıması, evren çok sıcak ve yoğunken salınan ışığın genişleme sırasında mikrodalga boylarına uzamış kalıntısı. Büyük Patlama modeli doğruysa bu ışımanın tayfının bir kara cisim eğrisine uyması gerekir. Mather'ın baş araştırmacısı olduğu COBE'deki FIRAS aygıtı bu eğriyi o güne kadar görülmemiş bir duyarlılıkla ölçtü: NASA'nın COBE verilerine göre ışıma, 2,725 ± 0,002 kelvin sıcaklıkta neredeyse kusursuz bir kara cisim tayfı gösteriyor. Bu sonuç, evrenin sıcak ve yoğun bir başlangıçtan genişleyerek bugüne geldiği fikrine güçlü bir destek oldu.

Çizelgedeki ilk duraklar bu yolun erkenden çizildiğini gösteriyor: Berkeley'deki doktora tezinin konusu zaten kozmik arka plan ışımasının uzak kızılötesi tayf ölçümüydü. COBE başlangıçta 1988'de bir uzay mekiğiyle fırlatılacaktı; Challenger faciasından sonra plan değişti ve uydu Vandenberg'den bir Delta roketiyle yola çıktı. Webb'de ise Mather, bilim ekibine önderlik etti ve proje yönetimi içinde bilimin çıkarlarını temsil etti.

Sık sorulanlar

Nobel ödülünü kiminle paylaştı?

2006 Nobel Fizik Ödülü, kozmik mikrodalga arka plan ışımasının kara cisim biçimini ve anizotropisini keşfettikleri için Mather ile George Smoot'a ortaklaşa verildi. Anizotropiyi, Smoot'un baş araştırmacısı olduğu DMR aygıtı saptamıştı.

Webb'deki görevini kime devretti?

Mather, 2023'te kıdemli proje bilimcisi görevini Jane Rigby'ye devretti. Goddard'da kıdemli astrofizikçi olarak çalışmayı sürdürüyor.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar