Hava ışıması ile kutup ışığı sayılarla

- Veri kaynağı
- NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Gece ışıması en güçlü katman 85-95 km Yeşil kutup ışığı 100-200 km Kırmızı kutup ışığı 200 km ve üstü Hava ışıması / Güneş ışığı yaklaşık 1 milyar kat sönük
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, gece hava ışıması ile kutup ışığının renklerinin atmosferde hangi yüksekliklerde yer aldığını ve hava ışımasının ne kadar sönük olduğunu gösteriyor.
Yükseklik sıralaması aşağıdan yukarıya şöyle:
- Gece ışımasının en güçlü olduğu katman: 85-95 km.
- Yeşil kutup ışığı: 100-200 km.
- Kırmızı kutup ışığı: 200 km ve üstü.
Hava ışıması katmanı yaklaşık 10 km kalınlığında ve yeşil kutup ışığının alt sınırının (100 km) hemen altında, aradaki boşluk 5 km. Yeşil kutup ışığı ise 100 km'lik bir aralığa yayılıyor; kırmızı kutup ışığı onun da üzerinde başlıyor. Dolayısıyla üç ışıma da üst üste, en altta hava ışıması olacak biçimde diziliyor.
Son satır parlaklıkla ilgili: hava ışıması, Güneş ışığından yaklaşık 1 milyar kat daha sönük. Yani gece gökyüzünü aydınlatan bu ışıma, gündüz ışığıyla kıyaslanınca çok zayıf kalıyor.
Veriler NASA'ya dayanıyor. İki olayın farkını nasıl ayırt edeceğinizi ilgili yazımızda okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
İki olay ışığı farklı yerden alır. NASA'nın açıklamasına göre hava ışıması, yüksek atmosferdeki kimyasal tepkimelerin her enlemde, her gece sürdürdüğü çok sönük bir parıltıdır. Gündüz Güneş'in enerjisiyle ayrışan atom ve moleküller geceleyin yeniden birleşirken ışık verir; NASA bunu parlayan çubukların (glow stick) kimyasal ışımasına benzetir. Gündüzkü hâline dayglow, alacakaranlıktakine twilightglow, geceki hâline nightglow denir.
Katmanın ince olmasının nedeni basit: altında moleküller o kadar sıktır ki çarpışmalar enerjiyi ışık yerine dağıtır, üstünde ise hava o kadar seyrektir ki yeterli tepkime olmaz. Renkleri ışıyan atoma ya da moleküle bağlıdır: 557,7 nanometrede yeşil, 630 nanometrede kırmızı oksijen çizgisi, 589 nanometrede sodyum çizgisi ve hidroksil bantları. Yerden bakan göz genellikle mavimsi bir parıltı görür ve bu parıltı ufkun yaklaşık 10° üstünde en parlak görünür.
Kutup ışığı ise Güneş rüzgârının enerjisinin manyetosfere yüklenip jeomanyetik olaylarda boşalmasıyla oluşur. NASA'ya göre mavi ışık 100-200 km arasında azottan, pembe ışık 100 km ve altında azottan gelir.
Sık sorulanlar
Yeşil bir parıltı gördüysem bu kutup ışığı mıdır?
Tek başına renk ayırt etmez: 557,7 nm yeşil çizgi iki olayda da bulunur. Hava ışıması sürekli, yaygın ve düzgündür; kutup ışığı perde, ışın ve kıvrımlar halinde belirir.
Hava ışıması yalnızca geceleri mi olur?
Hayır, her zaman vardır; yalnızca gündüz, alacakaranlık ve gece farklı adlar alır.
Hava ışıması da Güneş fırtınasına mı bağlı?
Kutup ışığındaki gibi jeomanyetik fırtınaya bağlı değildir; atmosferin kendi kimyasından doğar.












