Gezeravcı'nın 13 deneyi
- Veri kaynağı
- TÜBİTAK UZAY
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Bilim Misyonu Çağrısı (2022) 48 öneri, 37 kurum Seçilen deney 13 İnsan araştırmaları MESSAGE, METABOLOM, MIYELOID Biyoloji: bitkiler CRISPR-GEM, EXTREMOPHYTE Biyoloji: mikroalg ve bakteri UZMAN, ALGALSPACE, PRANET Malzeme bilimleri ve fizik UYNA, GMETAL, MİYOKA Akıllı sağlık uygulaması VOKALKORD, OKSİJEN SATURASYONU
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Alper Gezeravcı'nın uzay görevi için hazırlanan 13 deneyin nasıl seçildiğini ve hangi bilim alanlarına dağıldığını gösteriyor.
Süreç, 2022'deki Bilim Misyonu Çağrısı ile başlıyor: çağrıya 37 kurumdan 48 öneri geldi ve bunlardan 13 deney seçildi. Yani önerilerin yaklaşık dörtte biri göreve girebildi.
Seçilen deneyler şu alanlara dağılıyor:
- İnsan araştırmaları (3): MESSAGE, METABOLOM, MIYELOID
- Biyoloji, bitkiler (2): CRISPR-GEM, EXTREMOPHYTE
- Biyoloji, mikroalg ve bakteri (3): UZMAN, ALGALSPACE, PRANET
- Malzeme bilimleri ve fizik (3): UYNA, GMETAL, MİYOKA
- Akıllı sağlık uygulaması (2): VOKALKORD, OKSİJEN SATURASYONU
İki biyoloji başlığı birlikte ele alındığında 5 deneyle en kalabalık alan biyoloji oluyor; insan araştırmaları ile malzeme bilimleri ve fizik üçer deneyle onu izliyor, akıllı sağlık uygulaması ise iki deneyle listeyi tamamlıyor.
Veriler TÜBİTAK UZAY'a dayanıyor. Deneylerin her birinin neyi araştırdığını Türkiye'nin ilk astronotu uzayda hangi deneyleri yaptı? yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Deneyler hangi görevde, nasıl yapıldı?
Bu 13 deney, Alper Gezeravcı'nın Ocak-Şubat 2024'teki Axiom Mission 3 (Ax-3) görevinde Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) yürütüldü. Dört kişilik ekibi taşıyan Crew Dragon “Freedom” kapsülü 18 Ocak 2024'te Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı, 20 Ocak'ta istasyona kenetlendi ve 9 Şubat'ta Florida açıklarında denize indi. TÜBİTAK UZAY'a göre Gezeravcı istasyonda 18 gün geçirdi.
Deneyler, TÜBİTAK UZAY'ın yürüttüğü Türk Astronot ve Bilim Misyonu (TABM) projesinin parçasıydı. Amaç, Türk araştırmacılara istasyonun mikro yerçekimi ortamında deney yapma olanağı sağlamaktı. Öneriler Axiom Space, TÜBİTAK UZAY ve Türkiye Uzay Ajansı tarafından değerlendirildi; Haziran 2023'te teorik, Kasım 2023'te uygulamalı eğitim yapıldı. Deneyleri üniversiteler, TÜBİTAK enstitüleri ve bir bilim ve sanat merkezi hazırladı. TÜBİTAK UZAY deneyleri dört başlıkta topluyor; infografikte biyoloji ve biyoteknoloji başlığı bitkiler ile mikroalg-bakteri olarak ikiye ayrıldığı için beş satır görünüyor.
Sık sorulanlar
Bilim Misyonu Çağrısı ne zaman açıldı?
TÜBİTAK UZAY çağrıyı 4 Haziran 2022'de açtı.
Hangi deneyi öğrenciler tasarladı?
PRANET'i Muş Bilim ve Sanat Merkezi'nden 13-14 yaşındaki öğrenciler tasarladı. Deneyde, istasyonun uyku alanı ve egzersiz platformu gibi yerlerden alınan bakteri örneklerinde arı ürünü propolisin etkisi sınandı.
Türkiye'den gönderilen bir tohum uzayda çimlendi mi?
TÜBİTAK UZAY'a göre evet: EXTREMOPHYTE deneyinde bir tohum ilk kez uzayda çimlenip hasat edildi. Deneyde Tuz Gölü çevresinde yetişen tuza dayanıklı Schrenkiella parvula ile tuza duyarlı akrabası Arabidopsis thaliana karşılaştırıldı.
