Galileo'nun uzun yolu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Galileo görevinin adını aldığı 1978'den Jüpiter'e bilinçli olarak daldırıldığı 2003'e kadar uzanan yaklaşık çeyrek asırlık yolculuğunu önemli dönüm noktalarıyla sıralıyor.

Zaman çizelgesi üç döneme ayrılıyor:

• Hazırlık ve gecikme (1978-1989): Jüpiter projesi 1978'de Galileo adını aldı. 1986'daki Challenger faciası fırlatmayı erteledi ve araç ancak üç yıl sonra, 18 Ekim 1989'da Atlantis mekiğiyle uzaya çıkabildi.
• Yolculuk (1989-1995): 11 Nisan 1991'de ana anten açılmadı; buna rağmen araç 1993'te Ida asteroidinin uydusu Dactyl'i görüntüledi, 1994'te de Shoemaker-Levy 9 kuyruklu yıldızının Jüpiter'e çarpışını izledi.
• Jüpiter'de görev (1995-2003): Galileo 1995'te Jüpiter'e vardı ve sondası atmosfere girdi. Görev 21 Eylül 2003'te araç Jüpiter'e bilinçli olarak daldırılarak sona erdi.

Fırlatmadan Jüpiter'e varışa altı yıl geçti, araç ardından sekiz yıl daha Jüpiter sisteminde çalıştı. Anten sorunu ve fırlatma gecikmesi, görevin ne kadar engelle karşılaştığını gösteriyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Görevin bütçe savaşlarından anten krizine kadar ayrıntılı öyküsünü Mission to Jupiter yazımızda bulabilirsiniz.

Galileo neden bu kadar uzun bir yol izledi?

Çizelgedeki on bir yıllık bekleyişin arkasında yalnız teknik sorunlar yok, siyaset de var. 1975'te "Jüpiter Yörünge Aracı ve Sondası" adıyla tanımlanan projede atmosfere dalacak sondayı NASA'nın Ames merkezi, yörünge aracını ise Jet İtki Laboratuvarı (JPL) üstlendi. 1977'de Kongre'de verilen çetin bütçe kavgası ve 1981'de Beyaz Saray'dan gelen kesinti önerileri projeyi defalarca tehlikeye soktu.

Asıl dönüm noktası roket seçimiydi. Araç, mekikten güçlü ama riskli sıvı yakıtlı Centaur üst kademesiyle gönderilecekti; Challenger'dan sonra NASA mekikte Centaur taşıma projesini iptal etti. Daha zayıf bir kademeyle Jüpiter'e ulaşabilmek için Galileo'ya kütleçekim yardımı, yani gezegenlerin yanından geçerken onların çekiminden yakıtsız hız kazanma yöntemine dayanan dolambaçlı bir rota çizildi: 10 Şubat 1990'da Venüs, 8 Aralık 1990'da ve 8 Aralık 1992'de Dünya. Güneş'e daha çok yaklaşacak araca güneş siperleri ve ısı battaniyeleri eklendi.

Bu öykü, NASA Tarih Bölümü'nün 2007'de yayımladığı ve Michael Meltzer'in JPL arşivleriyle görev ekibiyle yaptığı söyleşilere dayanarak yazdığı kitapta ayrıntılı biçimde anlatılıyor.

Sık sorulanlar

Ana anten neden açılmadı?

4,8 metre çapındaki şemsiye biçimli antenin 18 çubuğundan üçü kapalı kaldı. En güçlü şüphe, anteni fırlatmada kapalı tutan pimlerin sürtünme ya da "soğuk kaynak" denen metal yapışmasıyla takılmasıydı. Ekip anteni ısıtıp soğuttu, motorları 13.000 kezden fazla kısa darbelerle çalıştırdı; sonuç alınamayınca görev yavaş yedek antenle sürdü.

Galileo neden Jüpiter'e bilerek daldırıldı?

Yakıtı azalan aracın, yaşam barındırabilecek uydulara çarpıp onları Dünya mikroplarıyla kirletmemesi için. Galileo'nun kendisi, Europa'nın buzunun altında bir okyanus olabileceğine dair kanıtlar toplamıştı.