Fomalhaut'un rakamlarla portresi

- Veri kaynağı
- Yayımlanmış ölçümler
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklık 25,13 ışık yılı Görünür parlaklık 1,16 kadir Tayf türü A4 V Kütle 1,92 Güneş Yaş 440 milyon yıl Dış halka 133 AU
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Fomalhaut yıldızının uzaklığını, parlaklığını, türünü, kütlesini, yaşını ve çevresindeki dış halkanın ölçüsünü özetliyor.
Fomalhaut bize 25,13 ışık yılı uzaklıkta ve 1,16 kadir görünür parlaklığa sahip. Tayf türü A4 V olarak verilmiş. Kütlesi 1,92 Güneş, yani Güneş'in iki katına yakın; yaşı ise 440 milyon yıl.
Listedeki son satır yıldızın kendisiyle değil çevresiyle ilgili: dış halka 133 AU uzaklıkta. Böylece infografik hem yıldızın kendi özelliklerini hem de onu saran yapının ölçeğini tek bakışta karşılaştırmanıza izin veriyor. İlk beş satır yıldızı, son satır çevresini anlatıyor.
- Uzaklık ve parlaklık: gökyüzünde nasıl göründüğümüzü belirler.
- Tayf türü, kütle ve yaş: yıldızın doğasını tanımlar.
- Dış halka: yıldızın çevresindeki yapının ne kadar geniş olduğunu gösterir.
Veriler yayımlanmış ölçümlere dayanıyor. Daha fazlası için Fomalhaut yazısına bakabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Fomalhaut (Alfa Piscis Austrini), Güney Balığı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Adı Arapçadır: fam al-ḥūt, "(Güney) Balığı'nın ağzı" demektir. Tayf türü A4 V olan yıldız, hidrojen yakan ve Güneş'ten daha sıcak bir ana kol yıldızıdır; yüzey sıcaklığı yaklaşık 8.590 K, ışıma gücü Güneş'in yaklaşık 16,6 katıdır. Yaşı uzun süre 100-300 milyon yıl sanıldı; 2012'de yayımlanan bir çalışma yaklaşık 440 ± 40 milyon yıl buldu.
Yıldızı asıl ünlü yapan, çevresindeki kalıntı diskidir. Hubble Uzay Teleskobu diski 2005'te yayımlanan gözlemlerle ayrıntısıyla çözdü. En dıştaki halka yaklaşık 25 AU genişliğindedir, keskin bir iç kenarı vardır ve merkezi yıldızdan yaklaşık 15 AU kaymıştır. ESA'nın 2023 tarihli açıklamasına göre bu dış kuşak Güneş Sistemi'ndeki Kuiper kuşağının yaklaşık iki katı ölçektedir. Herschel görüntüleri, kuşaktaki mikrometre boyutlu tozun ışık basıncıyla kısa sürede uzaklaştırılacağını, dolayısıyla sürekli yeniden üretilmesi gerektiğini gösterdi.
Sık sorulanlar
Fomalhaut yalnız bir yıldız mı?
Hayır, üçlü bir sistemin üyesidir. B bileşeni TW Piscis Austrini bir K4 cücesidir; üçüncü üye LP 876-10 ise bir kırmızı cücedir.
Türkiye'den görülür mü?
Evet, ama alçaktan: güney meridyenine geldiğinde ufkun üzerinde yalnızca yaklaşık 18° ile 24° yüksekliktedir. Güney ufku açık bir yer gerekir.
Halka neden yıldızın tam ortasında değil?
İlk akla gelen açıklama, iç kenarı yontan ve halkayı kaydıran, henüz görülmemiş bir gezegendir; Alice Quillen'in 2006 tarihli çalışması da bu yönde bir tahmin yapmıştı.












