21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Fomalhaut'un rakamlarla portresi

Fomalhaut'un rakamlarla portresi
Veri kaynağı
Yayımlanmış ölçümler
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uzaklık25,13 ışık yılı
Görünür parlaklık1,16 kadir
Tayf türüA4 V
Kütle1,92 Güneş
Yaş440 milyon yıl
Dış halka133 AU

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Fomalhaut yıldızının uzaklığını, parlaklığını, türünü, kütlesini, yaşını ve çevresindeki dış halkanın ölçüsünü özetliyor.

Fomalhaut bize 25,13 ışık yılı uzaklıkta ve 1,16 kadir görünür parlaklığa sahip. Tayf türü A4 V olarak verilmiş. Kütlesi 1,92 Güneş, yani Güneş'in iki katına yakın; yaşı ise 440 milyon yıl.

Listedeki son satır yıldızın kendisiyle değil çevresiyle ilgili: dış halka 133 AU uzaklıkta. Böylece infografik hem yıldızın kendi özelliklerini hem de onu saran yapının ölçeğini tek bakışta karşılaştırmanıza izin veriyor. İlk beş satır yıldızı, son satır çevresini anlatıyor.

  • Uzaklık ve parlaklık: gökyüzünde nasıl göründüğümüzü belirler.
  • Tayf türü, kütle ve yaş: yıldızın doğasını tanımlar.
  • Dış halka: yıldızın çevresindeki yapının ne kadar geniş olduğunu gösterir.

Veriler yayımlanmış ölçümlere dayanıyor. Daha fazlası için Fomalhaut yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Fomalhaut (Alfa Piscis Austrini), Güney Balığı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Adı Arapçadır: fam al-ḥūt, "(Güney) Balığı'nın ağzı" demektir. Tayf türü A4 V olan yıldız, hidrojen yakan ve Güneş'ten daha sıcak bir ana kol yıldızıdır; yüzey sıcaklığı yaklaşık 8.590 K, ışıma gücü Güneş'in yaklaşık 16,6 katıdır. Yaşı uzun süre 100-300 milyon yıl sanıldı; 2012'de yayımlanan bir çalışma yaklaşık 440 ± 40 milyon yıl buldu.

Yıldızı asıl ünlü yapan, çevresindeki kalıntı diskidir. Hubble Uzay Teleskobu diski 2005'te yayımlanan gözlemlerle ayrıntısıyla çözdü. En dıştaki halka yaklaşık 25 AU genişliğindedir, keskin bir iç kenarı vardır ve merkezi yıldızdan yaklaşık 15 AU kaymıştır. ESA'nın 2023 tarihli açıklamasına göre bu dış kuşak Güneş Sistemi'ndeki Kuiper kuşağının yaklaşık iki katı ölçektedir. Herschel görüntüleri, kuşaktaki mikrometre boyutlu tozun ışık basıncıyla kısa sürede uzaklaştırılacağını, dolayısıyla sürekli yeniden üretilmesi gerektiğini gösterdi.

Sık sorulanlar

Fomalhaut yalnız bir yıldız mı?

Hayır, üçlü bir sistemin üyesidir. B bileşeni TW Piscis Austrini bir K4 cücesidir; üçüncü üye LP 876-10 ise bir kırmızı cücedir.

Türkiye'den görülür mü?

Evet, ama alçaktan: güney meridyenine geldiğinde ufkun üzerinde yalnızca yaklaşık 18° ile 24° yüksekliktedir. Güney ufku açık bir yer gerekir.

Halka neden yıldızın tam ortasında değil?

İlk akla gelen açıklama, iç kenarı yontan ve halkayı kaydıran, henüz görülmemiş bir gezegendir; Alice Quillen'in 2006 tarihli çalışması da bu yönde bir tahmin yapmıştı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar