21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Fırtınalar Okyanusu'na inenler

Fırtınalar Okyanusu'na inenler
Veri kaynağı
NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1966Luna 9, Surveyor 1, Luna 13
1967Surveyor 3
1969Apollo 12
2020Chang'e-5

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Fırtınalar Okyanusu'na inen görevleri, indikleri yıllara göre dört satırda sıralıyor.

İnişlerin büyük bölümü tek bir yıla toplanmış: 1966'da Luna 9, Surveyor 1 ve Luna 13 olmak üzere üç görev listeleniyor. Bir yıl sonra, 1967'de Surveyor 3 geliyor. Sonraki durak 1969'daki Apollo 12; yani Surveyor 3'ten iki yıl, 1966'daki ilk üçlüden üç yıl sonra.

Listedeki son satır 2020'deki Chang'e-5. Apollo 12 ile arasında 51 yıl bulunuyor; çizelgenin başındaki 1966 ile karşılaştırıldığında ise 54 yıllık bir aralık söz konusu. Toplam altı göreve baktığımızda, bunların dördü 1966-1967 arasında yer alıyor. Bu, görevlerin yoğunluğunun listenin başında olduğunu, sonunda ise uzun bir boşluk bulunduğunu gösteriyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Okyanusun kendisi, oluşumu ve çevresindeki yapılar için Fırtınalar Okyanusu (Oceanus Procellarum) nedir? Ay'ın en büyük karanlık ovası yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Fırtınalar Okyanusu, Ay'ın bize dönük yüzünün batı kenarında uzanan en büyük karanlık bazalt ovasıdır. Çapı 2.592 kilometre, yüzölçümü yaklaşık 4 milyon kilometrekaredir; bu, Ay yüzeyinin yaklaşık yüzde 10,5'ine karşılık gelir. Adında "okyanus" geçen tek Ay oluşumudur, ama gerçekte donmuş lav ovasıdır. "Fırtına" adı da gerçek bir hava olayına işaret etmez; Ay'da hava yoktur.

Bölge, Ay'a indirilen ilk yumuşak iniş araçlarının hedefi oldu, çünkü düz, geniş ve güvenli görünüyordu. Luna 9 3 Şubat 1966'da indi ve Ay yüzeyinden görüntü gönderen ilk uzay aracı oldu; yaklaşık 99 kilogramlık kapsülü sekiz saati biraz aşan yedi radyo oturumunda dokuz görüntü gönderdi. Surveyor 1, 2 Haziran 1966'da ABD'nin başka bir gök cismine ilk yumuşak inişini yaptı. Chang'e-5'in 2020'de getirdiği örnekler yaklaşık 2 milyar yıl yaşında çıktı.

Sık sorulanlar

Chang'e-5 örnekleri neden önemli?

Denizlerin bazaltlarının büyük bölümü yaklaşık 3,0-3,5 milyar yıl önce püskürmüştür. Örneklerin yaklaşık 2 milyar yıllık çıkması, Ay'ın iç ısısının bu bölgede sanıldığından uzun süre lav ürettiğini gösterir.

Burada volkanizma neden uzun sürdü?

Olası neden, ısı üreten elementlerce zengin Procellarum KREEP Bölgesi'dir (PKT). Bölge Ay yüzeyinin yaklaşık yüzde 10'unu kaplar, ama bazaltik akıntıların yaklaşık yüzde 60'ını barındırır.

Surveyor 1, Luna 9'dan ne kadar sonra indi?

Yaklaşık dört ay sonra.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar