21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Clavius Krateri rakamlarla

Clavius Krateri rakamlarla
Veri kaynağı
NASA, IAU
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Çap230,77 km
Derinlik4,76 km
Konum58°24′ G, 14°24′ B
Kazılan derinlik20-25 km
SOFIA'nın ölçtüğü su100-412 ppm

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Clavius Krateri'nin ölçülerini, konumunu, kazılan derinliğini ve SOFIA'nın ölçtüğü su miktarını beş satırda gösteriyor.

Krater 230,77 km çapında ve 4,76 km derinliğinde. Çapı derinliğine bölersek yaklaşık 48 çıkıyor; yani krater, yan yana dizildiğinde derinliğinin kabaca 48 katı kadar geniş. Konumu 58°24′ G, 14°24′ B olarak verilmiş.

  • Kazılan derinlik: 20-25 km. Bu değer, bugün görünen 4,76 km'lik derinliğin yaklaşık dört ile beş katı; çarpma, görünenden çok daha derine inmiş.
  • SOFIA'nın ölçtüğü su: 100-412 ppm. Üst değer, alt değerin yaklaşık dört katı; ölçümün oldukça geniş bir aralıkta kaldığı görülüyor. ppm, milyonda parça demek.

İlk üç satır kraterin geometrisini, son iki satır ise yüzeyin altına ve içeriğine dair bilgileri veriyor. Böylece tablo, krateri hem dıştan ölçülerle hem de içeriğiyle tanıtıyor.

Veriler NASA ve IAU'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Clavius Krateri yazımıza bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Clavius, Ay'ın bize dönük yüzünün güneyindeki yüksek arazide, ışın sistemiyle ünlü Tycho'nun güneyinde uzanır. Adını, Roma'daki Collegio Romano'da matematik profesörü olan Cizvit rahip Christopher Clavius'tan (1538-1612) alır; Clavius, 1582'de uygulanan ve bugün yaygın kullanılan Gregoryen takvimin reformunu hazırlayan komisyonda yer aldı. Ad Ay haritalarına Riccioli'nin 1651'deki sistemiyle girdi, IAU da 1935'te resmen benimsedi.

Krater eskidir: Ay'ın Nectarian denen jeolojik döneminden kalır ve çeperi sayısız küçük çarpma çukuruyla delinmiştir. Tablodaki kazılan derinlik satırı, çarpmanın Ay kabuğunu 20-25 km derinliğe kadar kazıdığını ve kabaca 68 bin kilometreküp malzemeyi yerinden oynattığını anlatır. Tabanında, çapları giderek küçülen çukurlardan oluşan yay biçimli bir krater dizisi bulunur; bu zincir kraterin en kolay tanınan özelliğidir.

Su ölçümü 26 Ekim 2020'de duyuruldu. NASA'nın uçan gözlemevi SOFIA, FORCAST kamerasıyla 6,1 mikrometre dalga boyunda, su moleküllerinin kızılötesi parmak izine bakarak güneş ışığı alan toprakta su saptadı. Sonuçlar Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.

Sık sorulanlar

100-412 ppm su çok mu?

Değil. Bu, kabaca bir ton Ay toprağında yüz-birkaç yüz gram su demektir; NASA'nın ifadesiyle Sahra Çölü'ndeki su bunun yaklaşık 100 katıdır.

Su güneş ışığında nasıl kalabiliyor?

Araştırmacılar suyun ya mikro göktaşı çarpmalarının ısısıyla oluşan boncuk benzeri cam yapıların içinde ya da toprak taneleri arasında korunduğunu öne sürüyor; bu bir tahmindir ve ayrıntılar hâlâ araştırılıyor.

SOFIA'nın bulgusu neden önemli?

Suyun yalnızca kalıcı gölgedeki kutup kraterlerine özgü olmayabileceğini düşündürüyor.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar