BİLSAT-1'den İMECE'ye yerli gözler

Bu zaman çizelgesi neyi gösteriyor?

Çizelge, Türkiye'nin yer gözlem uydularında yabancı ortakla öğrenmekten yerli üretime uzanan yirmi yıllık yolunu özetliyor. İlk halka BİLSAT-1: 130 kilogramlık uydu, İngiliz SSTL şirketiyle yürütülen bir eğitim ve bilgi aktarımı programında, SSTL'nin geliştirdiği bir gövde üzerine kuruldu. 27 Eylül 2003'te Plesetsk'ten bir Kosmos-3M roketiyle fırlatıldı ve uluslararası Afet İzleme Takımuydusu'nun parçası oldu.

Bir sonraki adım RASAT'tı. Devlet Planlama Teşkilatı'nın finanse ettiği bu proje, yurt dışından bilgi transferi ya da danışmanlık alınmadan Türkiye'de tasarlandı ve üretildi; BİLSAT-1'de denenen yerli görüntü sıkıştırma birimi GEZGİN'in yeni sürümü de ona taşındı. Ardından gelen GÖKTÜRK-2, belirli bir kullanıcı olan Millî Savunma Bakanlığı için tasarlandı ve 2,5 metre çözünürlüğe ulaştı. Çizgi, 15 Nisan 2023'te fırlatılan ve siyah-beyaz görüntülerde çözünürlüğü metrenin altına indiren İMECE ile sürüyor.

Çizelgedeki fırlatmalar farklı ülkelerden yapıldı: BİLSAT-1 ve RASAT Rusya'dan, GÖKTÜRK-2 ise Çin'in Jiuquan merkezinden bir Uzun Yürüyüş 2D roketiyle uzaya gitti. RASAT'ın 2012-2014 arasında çektiği görüntüler, GEZGİN portalının temelini oluşturdu.

Sık sorulanlar

BİLSAT-1 neden 2006'da sustu?

Pil hücrelerindeki bir arıza nedeniyle uydu Ağustos 2006'da çalışmayı bıraktı.

2014'teki GEZGİN adımı nedir?

GEZGİN, RASAT görüntülerinin kamu kurumları ve araştırmacılarla paylaşıldığı çevrim içi portal. Kuruluş çalışmaları 2013'te başladı, görüntüler Ağustos 2014'te yüklendi; Kasım 2015'e gelindiğinde portalda işlenmiş 6.517 RASAT görüntüsü vardı. En bilinen ürünü, 3.000'den fazla görüntüden birleştirilen Türkiye mozaiği.

RASAT neden 2022'ye kadar çalıştı?

Tasarım ömrü üç yıldı, ama yerli donanımlar uzay koşullarına beklenenden iyi dayandı. TÜBİTAK UZAY'ın bilgisine göre uydu 23 Ağustos 2022'de emekliye ayrıldı.

Uyduların ayrıntısı RASAT uydusu ve GÖKTÜRK-2 uydusu maddelerimizde.