21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Atmosferik pencerelerin sınırları

Atmosferik pencerelerin sınırları
Veri kaynağı
NASA; atmosfer fiziği kaynakları
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Radyo penceresi alt sınırıyaklaşık 10 MHz
Radyo penceresi üst sınırıyaklaşık 1 THz
İyonosfer kırmasıyaklaşık 30 MHz altı
Kızılötesi ana pencere8-14 mikrometre
Ozon bandı (pencerenin ortasında)9,6 mikrometre
Karbondioksit sınırı14,7 mikrometre

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Dünya atmosferinin radyo ve kızılötesi pencerelerini belirleyen sınır değerleri tek bir listede topluyor.

Radyo penceresi yaklaşık 10 MHz ile yaklaşık 1 THz arasında uzanıyor; üst sınır alt sınırın yaklaşık 100 bin katı, yani pencere çok geniş bir aralığı kapsıyor. Alt uçta ayrıca bir not var: yaklaşık 30 MHz'in altındaki dalgalar iyonosferde kırılıyor.

Kızılötesi tarafta ana pencere 8 ile 14 mikrometre arasında, genişliği 6 mikrometre. Bu aralığın içinde iki ayrıntı öne çıkıyor:

  • Ozon bandı: 9,6 mikrometrede, pencerenin ortasında yer alıyor.
  • Karbondioksit sınırı: 14,7 mikrometrede; ana pencerenin 14 mikrometrelik üst ucundan 0,7 mikrometre ötede.

Liste, radyo için frekansı (MHz, THz), kızılötesi için dalga boyunu (mikrometre) kullandığından iki pencere doğrudan aynı ölçekte kıyaslanamıyor; ama her ikisinin de iki ucu belirli bir engelle sınırlanıyor.

Veriler NASA ve atmosfer fiziği kaynaklarına dayanıyor. Kavramın tamamı için Atmosferik pencere yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Atmosferik pencere, elektromanyetik tayfın Dünya atmosferinden geçebilen bölgesidir; üç ana pencere optik, kızılötesi ve radyodur. NASA'ya göre ışığı engelleyen başlıca gazlar su buharı, karbondioksit ve ozondur. “Pencere” adı yanıltıcıdır: atmosferde fiziksel bir boşluk yoktur, soğurma tayfında bir boşluk vardır ve genişliği bulutlara, su buharına ve eser sera gazlarına bağlıdır.

Radyo penceresinin alt sınırını iyonosfer, üst sınırını ise esas olarak troposferdeki su buharı belirler. Bu yüzden gözlemevlerinin çoğu iklimin kuru olduğu yüksek yerlere kurulur; ALMA, Şili'de 5.000 m yükseklikteki Chajnantor platosundadır. Kızılötesi pencere yüksek nemde ya da bulutta daralabilir veya kapanabilir; yüzeyin yaydığı ısıl ışımanın uzaya çıkışı için de önemlidir. Gama ışınları ve X-ışınları ise atmosferce engellenir, bu yüzden X-ışını astronomisi uzay teleskoplarına bağlıdır.

Sık sorulanlar

Tüm radyo dalgaları atmosferden geçer mi?

Hayır. Yaklaşık 10 MHz'in altı iyonosferden uzaya geri yansır; milimetrenin altında ve su ile oksijen bantlarında soğurma güçlüdür.

Pencerelerin sınırları sabit mi?

Hayır; bulut, nem ve iyonosferin elektron yoğunluğu sınırları oynatır.

Uzak kızılötesi yerden hiç gözlenemez mi?

Kesin değil: atmosfer burada fiilen opaktır, ama astronomide kullanılan dar pencereler bulunur.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar