Arşimet Krateri'nin temel sayıları

- Veri kaynağı
- IAU adlandırma kataloğu, NASA LROC
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Çap 81,04 km Derinlik yaklaşık 1,6 km Enlem 29,72° K Boylam 3,99° B Adlandırma IAU, 1935
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Ay'daki Arşimet Krateri'nin boyutunu, konumunu ve adlandırılma tarihini beş satırda özetliyor.
Kraterin çapı 81,04 km, derinliği ise yaklaşık 1,6 km. İki değer karşılaştırıldığında çapın derinliğin yaklaşık 50 katı olduğu görülüyor; yani krater, yüksekliğine göre çok geniş ve yayvan bir çanak.
Konum bilgisi iki koordinatla verilmiş:
- Enlem: 29,72° K
- Boylam: 3,99° B
Son satır, kraterin adının resmî olarak ne zaman kayda geçtiğini söylüyor: adlandırma, IAU tarafından 1935'te yapıldı. Böylece tablo, hem fiziksel ölçüleri hem de bilimsel kayıttaki yerini tek bakışta veriyor.
Beş satırın hepsi kraterin kimlik bilgisi niteliğinde: ölçüler büyüklüğü, koordinatlar yeri, adlandırma yılı ise kayıttaki tarihini veriyor. Enlemin kuzey, boylamın batı yönünde olduğu da değerlerin yanındaki K ve B harflerinden anlaşılıyor.
Veriler IAU adlandırma kataloğuna ve NASA LROC'a dayanıyor. Kraterin oluşumu, çevresi ve tarihçesi için Arşimet Krateri yazımıza bakabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Arşimet, Ay'ın yakın yüzünde Yağmurlar Denizi'nin doğu kenarında duran, lavla dolmuş bir çarpma krateridir ve denizin en büyük krateridir. Tabanı çevresindeki koyu deniz kadar pürüzsüzdür; çünkü Ay'ın koyu bölgeleri, çarpma havzalarının sonradan bazalt lavıyla dolmasıyla oluşmuştur. Yağmurlar havzasını açan çarpma yaklaşık 3,9 milyar yıl öncesine tarihlenir; Arşimet bu havzanın içinde açıldığına göre ondan gençtir, hem krater hem havza lavla dolduğuna göre de volkanik etkinlikten öncedir. Jeologlar bunu üst üste gelme ilkesiyle, yani üst üste binen oluşumların sırasına bakarak çıkarır.
Kraterin ışın sistemi yoktur; bu, eski bir yaşa işaret eder. Adı Antik Yunan matematikçisi Arşimet'ten (yaklaşık MÖ 287 - MÖ 212) gelir. Ay'ın yakın yüzündeki kraterlerin çoğuna bugünkü adlarını Giovanni Riccioli verdi; IAU adı 1935'te resmen onayladı.
Sık sorulanlar
Çap neden iki farklı değerle anılıyor?
IAU kayıtlarına dayanan katalog değeri 81,04 km'dir; NASA'nın LROC kamera ekibi 83 km der. Fark, kenar çizgisinin nereden çizildiğine bağlıdır ve Ay kraterlerinde sık görülür.
Tabanı neden düz?
Krater açıldıktan sonra bazalt lavıyla dolmuştur. LROC ekibine göre tabanı Yağmurlar Denizi kadar düz görünür; duvarı ise "fil derisi" dokulu, eğimli ve pürüzlüdür.
Küçük teleskopla görülür mü?
Evet; küçük bir teleskopla Türkiye'den de rahatça seçilir.












