21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Aladin'in kısa tarihi

Aladin'in kısa tarihi
Veri kaynağı
CDS, IVOA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1999Aladin CDS'de geliştirildi
2000Tanıtım makalesi yayımlandı
2015HiPS makalesi (arXiv)
2017HiPS, IVOA Önerisi oldu (19 Mayıs)

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Aladin'in 1999'daki geliştirilmesinden HiPS'in 2017'de IVOA Önerisi olmasına kadar uzanan dört önemli tarihi sıralıyor.

Çizelge 1999'da Aladin'in CDS'de geliştirilmesiyle başlıyor. Bir yıl sonra, 2000'de tanıtım makalesi yayımlanıyor. Buradan sonra büyük bir boşluk var: HiPS makalesi 2015'te arXiv'de yer alıyor. Tanıtım makalesinden bu yana 15 yıl geçmiş.

  • 1999: Aladin CDS'de geliştirildi.
  • 2000: Tanıtım makalesi yayımlandı.
  • 2015: HiPS makalesi (arXiv).
  • 2017: HiPS, IVOA Önerisi oldu (19 Mayıs).

Son iki satır birbirine bağlı: HiPS önce makale olarak ortaya çıkıyor, 2017'de ise IVOA Önerisi haline geliyor. Makaleden öneriye 2 yıl geçmiş. Aladin'in doğuşundan HiPS'in öneri olmasına kadar ise toplam 18 yıl var. Çizelgedeki dört tarihin ikisi 1999 ve 2000'de, ikisi ise 2015 ve 2017'de yer alıyor.

Veriler CDS ve IVOA'ya dayanıyor. Yazılımı daha yakından tanımak için Aladin ansiklopedi yazısına göz atın.

Bu verilerin arka planı

Aladin Sky Atlas, gökyüzü görüntülerini, gök cismi kataloglarını ve veri tabanlarını tek ekranda üst üste koyan etkileşimli bir gökyüzü atlası. Geliştiren Strasbourg Astronomi Veri Merkezi (CDS), Strasbourg Üniversitesi ile Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nin (CNRS) birlikte işlettiği bir merkez; Simbad ve VizieR de aynı merkezin hizmetleri. Çizelgedeki tanıtım makalesi, François Bonnarel ve arkadaşlarının "The ALADIN Interactive Sky Atlas" çalışması. Makale sistemin ana motivasyonunu, herhangi bir dalga boyundaki gözlem verisini optik görüntülerle ve referans kataloglarla doğrudan görsel olarak karşılaştırabilmek olarak anlatıyor.

HiPS (Hierarchical Progressive Surveys), bütün gökyüzünü kapsayan dev bir taramayı tek parça indirmeden gezmeyi sağlayan fikir. Gökyüzü HEALPix adlı bir bölümleme düzeniyle her seviyede daha küçük karelere ayrılır ve tarama bu karelerin ayrı küçük dosyaları olarak saklanır; yakınlaştıkça yalnız baktığınız yerin ayrıntılı kareleri iner. Önerinin editörü, Aladin'in çekirdek yazarı Pierre Fernique'tir. Yazılımın bütününü ansiklopedi yazımızda okuyabilirsiniz.

Sık sorulanlar

HiPS'in IVOA önerisi olması ne demek?

HiPS, Uluslararası Sanal Gözlemevi Birliği'nin (IVOA) 1.0 sürümlü resmî önerisi hâline geldi. Standartta tarif edildiği gibi sistem "basit bir dosya yapısı" üzerine kuruludur; bu yüzden gerçekleştirmesi kolaydır.

Aladin ücretsiz mi?

Aladin Desktop ücretsizdir. Resmî sürüm GPL v3 ile dağıtılır; deneme özellikleri içeren beta sürüm ise açık kaynak değildir.

Kurulum yapmadan kullanılabilir mi?

Evet. CDS'nin tarayıcıda çalışan Aladin Lite sürümü var; proje deposu onu tarayıcıda çalışan bir astronomik HiPS görüntüleyicisi olarak tanımlıyor.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar