Falcon 9'un burnuna girmeden önce: Transporter-18'in küçük uydu yığını
- Çeken araç ya da kişi
- SpaceX
- Kaynak
- NASA Günün Görüntüsü
- Fotoğrafla ilgili yazı
- Yazıyı oku →
Fotoğrafta, bir SpaceX Falcon 9 roketinin burun konisinin (faring) içine kapatılmadan hemen önce bir araya getirilmiş çok sayıda küçük uzay aracı görülüyor. Bu kalabalık yükün arasında NASA'nın desteklediği üç küçük uydu ve çok sayıda ticari yük bulunuyor. Görüntü, SpaceX'in Transporter-18 ortak yolculuk görevine hazırlık sırasında SpaceX tarafından çekildi.
Kaliforniya'dan yörüngeye
Falcon 9, 1 Ekim 2026 Perşembe günü PDT ile 11.32'de (TSİ 21.32) Kaliforniya'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nün 4 Doğu Fırlatma Kompleksi'nden havalandı ve yükleri alçak Dünya yörüngesine bıraktı. Transporter görevleri birer ticari "ortak yolculuk" (rideshare) uçuşu. NASA'nın açıklamasına göre bu model, kurumun bilim ve teknoloji gösterim araçlarının başka kamu ve ticari uydularla aynı roketi paylaşmasına ve yeni yetenekleri yörüngede daha ekonomik biçimde sınamasına olanak tanıyor.
NASA'nın üç küçük uydusu
- ASCENT Propulsion Dual Mode: Bu CubeSat, aynı yakıt deposundan beslenen iki itki sistemini deneyecek. Tek kimyasal iticisi yüksek güç isteyen manevraları, dört elektrosprey iticisi ise düşük güçlü işlemleri üstlenecek. Kullanılan ASCENT yakıtı düşük zehirliliğe sahip; NASA'ya göre hazırlık sırasında daha güvenli ve hidrazin gibi geleneksel yakıtlara göre yüzde 50 daha yüksek yoğunluk-özgül itki değeri sunuyor. Görevi NASA Marshall Uzay Uçuş Merkezi; MIT, Georgia Tech ve Rubicon Space Systems ile birlikte yürütüyor.
- SPRITE: Colorado Üniversitesi Boulder'daki Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı'nın geliştirdiği, NASA Astrofizik Bölümü'nün finanse ettiği SPRITE, yerden gözlenemeyen belirli bir morötesi ışık aralığını algılayan ilk NASA astrofizik CubeSat'ı olacak. Bir yıllık görevinde Samanyolu'ndaki ve yakınındaki yıldız oluşum bölgelerini ve patlamış yıldızların kalıntılarını gözleyerek gazın, tozun ve yüksek enerjili ışınımın galaksiler içinde nasıl hareket ettiğini ve aradaki boşluklara nasıl kaçtığını inceleyecek. Amaç, erken evreni kaplayan opak, nötr gazın ışınımla nasıl dönüştüğünü ve ışığın evrene nasıl yayılabildiğini anlamak. Ayakkabı kutusu boyutundaki (yaklaşık 34 × 23 × 23 santimetre) uydu, çok daha büyük aletlerin başarımına yaklaşabilecek bir teleskop tasarımı kullanıyor.
- SSPICY: Starfish Space şirketinin Otter 24C aracı, alçak yörüngedeki ABD kökenli, çalışmayan dört uyduya kadar yaklaşarak yüzey durumlarını, geometrilerini ve yörünge özelliklerini inceleyecek. Görev yeni itki, otonom yönlendirme ve bilgisayarlı görüye dayalı navigasyon teknolojilerini sınayacak. Yaklaşık iki yıl sürmesi beklenen görevde denetimler 2027'de başlayacak.
Neden önemli?
Üç görev de küçük uyduların neler yapabileceğini zorluyor: daha güvenli bir yakıtla esnek itki, ayakkabı kutusu boyutunda bir uzay teleskobu ve ölü uyduları yakından inceleme. NASA'ya göre SSPICY'nin verileri, uzay araçlarının yörüngedeki nesneleri nasıl denetleyebileceğini, ileride onlara nasıl bakım yapabileceğini ya da yörüngeden çıkarılmalarına nasıl yardım edebileceğini anlamaya katkı sağlayacak; bu da uzay enkazı sorunu açısından önemli. SPRITE'ın uzayda sınadığı teknolojiler ise gelecekteki daha büyük morötesi gözlemevlerinin geliştirilmesine doğrudan aktarılacak. Fırlatmanın tamamını Transporter-18 haberimizde, SSPICY'nin hedeflerini de bu yazımızda bulabilirsiniz.
