Uzay Gündem
Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Falcon 9 Block 5 fırlatması: NROL-13622 Kasım 2026, 15:16
Video: https://www.youtube.com/watch?v=nr5Pj6GQL2o
4K çözünürlükte Ay'ın yüzeyine sanal bir gezinti
Ay'ın yüzeyi, Güneş Sistemi'nin geçmişini kaydeden bir arşiv gibidir. Atmosfer, rüzgâr, yağmur ve levha hareketleri olmadığı için milyarlarca yıl önce oluşan kraterler ve lav düzlükleri bugün de neredeyse ilk günkü gibi durur. Bu sayfa, Ay yüzeyinin başlıca bölgelerini ve onlardan öğrendiklerimizi anlatıyor.
Videonun özgün adı: Tour of the Moon in 4K · Yayımlayan: NASA Goddard
Haberin tamamı: Ay'ın yüzeyi: denizler, kraterler ve uzak yüz
Videoda ne anlatılıyor?
Videonun başlığı, NASA Goddard'ın hazırladığı 4K çözünürlüklü bir Ay turu olduğunu söylüyor. Böyle bir turda karşılaşılan bölgeleri tanımak için iki temel arazi türünü bilmek yeter. Açık renkli yaylalar, yaklaşık 4,4 milyar yaşında olduğu düşünülen en eski kabuktur ve öylesine kraterlidir ki yeni bir krater neredeyse ancak eskisinin üzerine açılabilir. Koyu renkli denizler (maria) ise büyük çarpışma havzalarını dolduran bazalt lavlarıdır; akıntıların çoğu 3,3-3,7 milyar yıl önce oldu.
Genç kraterler çevrelerine saçılan parlak ışınlarla öne çıkar; en ünlüsü, çapı 85 kilometreyi aşan Tycho. Uzak yüzdeki Güney Kutbu-Aitken havzası ise yaklaşık 2.240 kilometre çapı ve 13 kilometre derinliğiyle Ay'ın en büyük ve en eski çarpışma havzası.
Ay'ın iki yüzü neden bu kadar farklı?
Denizler Dünya'ya bakan yüzün yüzde 31'ini, uzak yüzün ise yalnızca yüzde 2'sini kaplıyor. Açıklamalardan biri kabuk kalınlığı: NASA'ya göre kabuk yakın yüzde yaklaşık 40, uzak yüzde 60 kilometreye kadar kalın ve magmanın bunu delmesi zor. Uzak yüz “karanlık” değil, yalnızca Dünya'dan görünmüyor; ilk kez Ekim 1959'da Luna 3'ün fotoğraflarıyla görüldü. Chang'e 4 2019'da oraya ilk inişi yaptı, Chang'e 6 2024'te ilk örnekleri getirdi.
Kutuplara yakın, hiç güneş almayan kraterler ise su buzu için soğuk tuzaklar: LCROSS 2009'da güney kutbundaki böyle bir kraterde en az 100 kilogram su saptadı.
Sık sorulanlar
Ay'ın toprağı neden oluşuyor?
Yüzeyin neredeyse tamamı, regolit denen gevşek bir toz ve kayaç parçası örtüsüyle kaplı. Milyarlarca yıllık gök taşı çarpmalarının kayaçları ufalamasıyla oluşan bu örtü, denizlerde 4-5 metre, daha yaşlı yaylalarda 10-15 metre kalınlıkta. Tahminlere göre Ay'a her 24 saatte yaklaşık 5 ton kuyruklu yıldız parçacığı düşmeye devam ediyor.
Ay'ın yüzeyi ne kadar sıcak ve soğuk?
Atmosfer olmadığı için fark çok büyük: NASA'ya göre tam güneş ışığı altında yaklaşık 127 °C, karanlıkta yaklaşık −173 °C. Bir Ay günü yaklaşık 29,5 Dünya günü sürdüğünden yakın yüzdeki bir nokta yaklaşık 14 gün aydınlık, 14 gün karanlık kalıyor.
Ay'da deprem olur mu?
Evet. Apollo astronotlarının yerleştirdiği sismometreler Ay depremleri kaydetti; bazıları bir saate kadar sürebiliyor. Volkanik etkinlik ise yaklaşık 1,2 milyar yıl öncesine kadar sürdü.
Neden önemli?
Kutuplardaki buz, gelecekteki insanlı görevler için bir kaynak olabileceğinden ilgi odağında. Hindistan'ın Chandrayaan-3 görevi 23 Ağustos 2023'te güney kutbu yakınına inen ilk araç oldu.
Bunları da izleyinTümü →
Bilim ve keşifArtemis II ekibi Ay’ın karanlık tarafında çarpma ışıklarını izliyor
Film fragmanlarıApollo 13 filmi fragmanı: patlamayla sarsılan Ay yolculuğu
Bilim ve keşifArtemis II Astronotları Kongre Uzay Madalyası ile Onurlandırıldı
Film fragmanlarıGizli Görevle Sahte Ay İnişi Hazırlığına Tanık Olun
Film fragmanlarıApollo 18 Gizli Ay Görevi Korkunç Trailerı
AnimasyonApollo 10½ filmi fragmanı: Houston'da uzay çağı çocukluğu
Çok izlenen videolar
▶Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
▶Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
▶Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
▶Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
▶Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor
En yeni videolar
▶Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
▶Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
▶Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
▶Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
▶Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…
Çok bakılan galeriler
🧩 Haftanın bulmacası
6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →🧰 Uzay araçları
- Gökyüzü haritası
- Güneş Sistemi şu an
- ISS şu an nerede?
- Güneş tutulması
- Günün uzay kelimesi
- Hangisi daha büyük?
- Başka gezegende kaç kilo olurdum?
Kaynak: Uzay Gündem — https://uzaygundem.com/video-galeri/4k-cozunurlukte-ay-in-yuzeyine-sanal-gezinti — Yazdırma tarihi: 21 Kasım 2026


📷 15
📷 29
📷 40
📷 8
📷 24