21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ay, gökyüzünde her gece biraz farklı görünür: ince bir hilalden yarım aya, oradan dolunaya ve yeniden hilale. Bazı gecelerde ise dolunay bakır kırmızısına bürünür; bazı günlerde Güneş birkaç dakikalığına kararır ve gündüz yıldızlar görünür. Bu sayfa, Ay'ın evrelerini ve tutulmaları, yani Güneş, Dünya ve Ay'ın gökyüzündeki dansını anlatıyor.

Videonun özgün adı: 2026 Total Solar Eclipse (Official NASA Trailer) · Yayımlayan: NASA

Haberin tamamı: Ay evreleri, Ay ve Güneş tutulmaları

Videoda ne anlatılıyor?

Videonun özgün başlığı, NASA'nın 2026 tam Güneş tutulması için hazırladığı resmî tanıtım filmi olduğunu söylüyor. Söz konusu tutulma 12 Ağustos 2026'da yaşandı: tam evre Rusya'nın kuzeyi, Grönland, İzlanda, İspanya ve Portekiz'in küçük bir bölümünden görüldü ve en uzun yerde yaklaşık 2 dakika 18 saniye sürdü. Bu, 11 Ağustos 1999'dan bu yana kıta Avrupası'nı geçen ilk tam tutulmaydı.

Tam tutulma neden bu kadar nadir?

Tam tutulma bir kozmik rastlantıya dayanıyor: Güneş'in çapı Ay'ınkinin yaklaşık 400 katı, ama Güneş yaklaşık 400 kat daha uzakta; bu yüzden ikisi de gökyüzünde yaklaşık yarım derece büyüklüğünde görünüyor. Ay Güneş diskini tamamen örttüğünde, normalde görünmeyen dış atmosfer, yani taç (korona) ortaya çıkıyor. Ay'ın tam gölgesinin yere düştüğü şerit genellikle yalnızca 100-160 kilometre genişliğinde olduğundan belirli bir yerde ortalama 360-410 yılda bir tam tutulma yaşanıyor; tam evre de hiçbir zaman 7 dakika 32 saniyeyi aşmıyor.

Bir sonraki büyük fırsat 2 Ağustos 2027'de: “yüzyılın tutulması” diye anılan bu tutulmanın yolu İspanya'dan Mısır'a, oradan Somali'ye uzanacak ve Mısır'da tam evre yaklaşık 6 dakika 23 saniye sürecek. İzlerken unutulmaması gereken kural: Güneş'e korumasız bakmak yalnızca tam evrenin birkaç dakikasında güvenli; diğer bütün evrelerde onaylı tutulma gözlüğü ya da iğne deliği projeksiyonu gibi dolaylı yöntemler gerekiyor.

Sık sorulanlar

Türkiye'den en son ne zaman tam Güneş tutulması görüldü?

29 Mart 2006'daki tam tutulma Türkiye ve Kıbrıs'tan görülmüştü. Dünyanın bir yerinde ise ortalama 18 ayda bir tam tutulma yaşanıyor.

Güneş tutulması neden her ay olmuyor?

Güneş tutulması yalnızca yeni ayda olabilir, ama Ay'ın yörüngesi Dünya'nın yörünge düzlemine göre yaklaşık 5,1 derece eğik. Bu yüzden Ay çoğu zaman Güneş'le Dünya'yı birleştiren çizginin biraz üstünden ya da altından geçer. Yeni ayın, iki düzlemin kesiştiği düğüm noktalarından birine yakın olması gerekir; bu koşul yılda yaklaşık iki kez, tutulma mevsimlerinde sağlanır.

Tutulmaya güneş gözlüğüyle bakılabilir mi?

Hayır. Güneş gözlükleri, isli camlar ve ev yapımı filtreler güvenli değil; filtresiz dürbün ve teleskoplar anında göz hasarına yol açabilir. Ağ tabakada ağrı algılayıcısı olmadığından hasar hissedilmez.

Neden önemli?

Tutulmalar saros denen yaklaşık 18 yıllık (6.585,3 gün) bir döngüyle tekrarlanır: aynı geometri yeniden kurulur, ama tutulma yaklaşık 120 derece batıya kaymış bir bölgeden görülür.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar