21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ay, gökyüzünde her gece biraz farklı görünür: ince bir hilalden yarım aya, oradan dolunaya ve yeniden hilale. Bazı gecelerde ise dolunay bakır kırmızısına bürünür; bazı günlerde Güneş birkaç dakikalığına kararır ve gündüz yıldızlar görünür. Bu sayfa, Ay'ın evrelerini ve tutulmaları, yani Güneş, Dünya ve Ay'ın gökyüzündeki dansını anlatıyor.

Videonun özgün adı: NASA | Moon Phase and Libration · Yayımlayan: NASA Goddard

Haberin tamamı: Ay evreleri, Ay ve Güneş tutulmaları

Videoda ne anlatılıyor?

NASA Goddard'ın videosu, başlığından da anlaşılacağı gibi iki konuyu bir arada ele alıyor: Ay'ın evreleri ve salınımı. Evrelerin nedeni basit: Ay kendi ışığını üretmez, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Her an Ay'ın Güneş'e bakan yarısı aydınlıktır; Ay Dünya'nın çevresinde dolandıkça bu aydınlık yarının ne kadarını gördüğümüz değişir. Yaygın inanışın aksine evreler Dünya'nın gölgesinden kaynaklanmaz; gölge Ay'a yalnız tutulmalarda düşer. Bir evre döngüsü, yani sinodik ay, ortalama 29,53 gün sürer ve Ay'ın yörüngesi tam daire olmadığından bu süre aydan aya birkaç saat değişebilir.

Neden hep aynı yüzü görüyoruz?

Ay kendi ekseni çevresindeki dönüşünü, Dünya çevresindeki turuyla aynı sürede tamamlar. Bu yüzden evreler değişse de bize dönük yüzü hep aynıdır. Yine de Ay'ın yörüngesindeki küçük salınımlar sayesinde, zaman içinde yüzeyinin yarısından fazlasını, yaklaşık yüzde 59'unu görebiliriz.

İnce hilal dönemlerinde gözlenebilen bir ayrıntı daha var: Ay'ın karanlık kısmı da hafif bir griyle seçilebilir. Bu ışık, Dünya'dan yansıyıp Ay'ın gece tarafını aydınlatan güneş ışığıdır ve Dünya ışığı olarak adlandırılır.

Sık sorulanlar

Ay'ın evreleri nelerdir?

Döngü geleneksel olarak sekiz evreye ayrılır:

  • Yeni ay
  • Büyüyen hilal
  • İlk dördün
  • Büyüyen şişkin ay
  • Dolunay
  • Küçülen şişkin ay
  • Son dördün
  • Küçülen hilal

Hilalin büyüdüğünü ya da küçüldüğünü nasıl anlarım?

Kuzey yarıküreden bakıldığında büyüyen Ay'ın sağ tarafı, küçülen Ay'ın sol tarafı aydınlıktır; güney yarıkürede durum tersinedir. Büyüyen hilal gün batımından sonra batı ufkunda, küçülen hilal ise gün doğmadan önce doğu ufkunda görünür. Ekvatora yakın yerlerde hilal çoğu zaman bir kayık gibi yatay durur.

Neden her dolunayda Ay tutulması olmuyor?

Ay'ın yörünge düzlemi, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemine göre yaklaşık 5,1 derece eğiktir. Ay çoğu zaman Dünya'nın gölgesinin biraz üstünden ya da altından geçer. Tutulma için dolunayın, iki yörüngenin kesiştiği düğüm noktalarından birine yakın gerçekleşmesi gerekir; bu da yılda yaklaşık iki kez, tutulma mevsimlerinde olur.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar