Williamina Fleming: hizmetçilikten küratörlüğe

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Williamina Fleming'in Dundee'deki doğumundan Harvard Gözlemevi'nde küratörlüğe ve önemli keşiflere uzanan yolunu sekiz tarihle gösteriyor.

Fleming 1857'de Dundee'de doğuyor ve 1881'de Harvard Gözlemevi kadrosuna giriyor. Yalnızca beş yıl sonra, 1886'da Draper projesinin başına geçiyor. Sonraki yıllar keşif ve yayınlarla dolu:

• 1888: Atbaşı Bulutsusu'nu keşfediyor.
• 1890: İlk Henry Draper Kataloğu çıkıyor.
• 1898: Astronomik Fotoğraflar Küratörü oluyor.
• 1906: Kraliyet Astronomi Derneği'nin onur üyeliğine seçiliyor.
• 1910: 40 Eridani B'nin beyaz rengini belirliyor.

Zaman çizgisi kurumsal yükselişle bilimsel üretimin birlikte ilerlediğini gösteriyor. Kadroya girişten projenin başına geçişe beş yıl, oradan küratörlüğe 12 yıl geçiyor; bu arada bir bulutsu keşfi ve ilk katalog geliyor. Kadroya girdiği 1881 ile 40 Eridani B gözlemi arasında 29 yıl var.

Veriler St Andrews Üniversitesi ve Harvard Gözlemevi kaynaklarına dayanıyor. Fleming'in hayatını anlatan Williamina Fleming yazısını da okuyabilirsiniz.

"Harvard bilgisayarları" ne iş yapıyordu?

O dönemde "bilgisayar" bir makine değil, hesap yapan insan demekti. Gözlemevi müdürü Edward Charles Pickering, biriken binlerce fotoğraf plakasını incelemek, yıldız parlaklıklarını ölçmek ve sonuçları kataloglamak için çoğunluğu kadınlardan oluşan bir ekip kurdu. Fleming ekibin ilk üyelerindendi ve zamanla yöneticisi oldu; 1888-1903 arasında aralarında Annie Jump Cannon ve Henrietta Swan Leavitt'in de bulunduğu yirmi kadını gözlemevine aldı.

Draper projesinin temelinde tayfölçüm vardı: Prizmadan geçen yıldız ışığı renklerine ayrılır ve üzerindeki karanlık çizgiler yıldızın atmosferindeki elementleri ele verir. Fleming ile Pickering tayfları hidrojen çizgilerinin şiddetine göre harflerle gösterilen 17 sınıfa ayırdı. 1890 kataloğu 10.351 yıldızı içeriyordu ve sınıflandırmaların büyük çoğunluğu Fleming'e aitti.

Sık sorulanlar

Fleming Harvard'a nasıl girdi?

1879'da Pickering'in evinde hizmetçi olarak çalışmaya başladı. Pickering'in eşi Elizabeth yeteneklerini fark edip kocasına önerdi; gözlemevindeki ilk görevleri kopyalama ve sıradan hesap işleriydi.

Atbaşı Bulutsusu neden hemen onun adıyla anılmadı?

Dreyer'in ilk Index Catalogue'u Harvard'daki keşifleri yalnız "Pickering" adına yazdı. Fleming ve meslektaşları ancak 1908'deki ikinci Index Catalogue'da hak ettikleri yeri aldı.

40 Eridani B neden önemli?

Çok sönük olmasına karşın tayfı beyazdı; sönük ama sıcak bir yıldız o günkü anlayışa uymuyordu. Bu bulgu, sonradan beyaz cüce adı verilecek yıldız kalıntılarının ilk tanınması oldu.