Uzayda boy uzaması rakamlarla
- Veri kaynağı
- NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Bir ayda tipik boy artışı yaklaşık 2,5 cm Skylab 4 sonunda ölçülen artış 3,8 cm Skylab 4'te uzamanın durduğu gün 29. gün Yatak deneylerinde ortalama disk genişlemesi %22 Sırt ağrısı bildiren ilk astronotlar (1991'e dek) %68
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, astronotların mikro yerçekimi ortamında boylarının ne kadar uzadığını ve bunun omurgaya etkilerini rakamlarla gösteriyor.
Öne çıkan veriler şunlar:
- Uzayda geçirilen bir ayda tipik boy artışı yaklaşık 2,5 cm.
- Skylab 4 görevinin sonunda ölçülen artış 3,8 cm; bu, tipik aylık değerden yaklaşık 1,3 cm fazla.
- Aynı görevde uzamanın 29. günde durduğu görüldü; yani boy sınırsızca uzamıyor, bir noktada sabitleniyor.
- Yatakta yapılan deneylerde omurlar arasındaki disklerin ortalama %22 genişlediği ölçüldü.
- 1991'e kadar uçan ilk astronotların %68'i sırt ağrısı bildirdi.
Rakamlar birbirini tamamlayan bir tablo çiziyor: disklerin genişlemesi boy uzamasını açıklarken, sırt ağrısı bildirenlerin oranının üçte ikiyi aşması bu değişimin konforsuz bir yan etkisi olduğunu gösteriyor.
Veriler NASA'ya dayanıyor. Konunun tamamını astronotların boyu uzayda uzar mı? yazısında okuyabilirsiniz.
Omurga uzayda neden uzar?
İnsan omurgası üst üste dizilmiş omurlardan ve aralarındaki yastık benzeri disklerden oluşur; her diskin ortasında yumuşak bir çekirdek bulunur. Dünya'da ayakta durduğumuz ya da oturduğumuz sürece vücut ağırlığı bu diskleri sürekli sıkıştırır. Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotlar ise istasyonla birlikte sürekli serbest düşüşte oldukları için vücutlarına ağırlık binmez. Baskı kalkınca diskler şişip kalınlaşır, omurlar arasındaki boşluk büyür ve omurga boyuna uzar.
Rakamlar farklı ölçümlerden geliyor. Skylab 4 verisi, 1973-1974'te 84 gün süren görevde mürettebattan bir astronotun omurgasının düzenli aralıklarla ölçülmesiyle elde edildi. Disk genişlemesine dair değer ise Dünya'da, uzun süre yatarak ağırlıksızlığı taklit eden gönüllülerden alındı: genişleme yüzde 10 ile 40 arasında değişti ve 9 saat ile 4 gün arasında dengeye ulaştı.
Sık sorulanlar
Kazanılan boy kalıcı mı?
Hayır. Yerçekimi geri geldiğinde diskler yeniden sıkışır ve kişi eski boyuna döner. Sekiz günlük bir uçuştan sonra toparlanma bir günden kısa sürerken, 17 haftalık yatak istirahati deneylerinde bu süre altı haftayı aştı.
Sırt ağrısı ne zaman hissediliyor?
En çok uçuşun ilk günlerinde; görev ilerledikçe azalıyor. NASA, uçuşta sırt ağrısı yaşayan astronotlarda omurgayı ultrasonla izliyor.
Uzay başka hangi yapıları etkiliyor?
Omurga tek örnek değil: ağırlık taşıyan kemikler her ay mineral yoğunluğunun ortalama yüzde 1-1,5'ini kaybediyor.
