Türkiye'den görülecek kanlı Ay tutulmaları

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, 2026-2029 arasındaki tam Ay tutulmalarından hangilerinin Türkiye'den kanlı Ay olarak izlenebileceğini tarih sırasıyla gösteriyor.

Listedeki dört tutulmanın yalnızca ikisi Türkiye'den görülebilecek:

• 3 Mart 2026: Bu tutulma Türkiye'den görülmedi.
• 31 Aralık 2028, 19.52: Türkiye'den görülecek; yılın son akşamında, gece yarısından önce izlenebilecek bir tutulma.
• 26 Haziran 2029: Bu tutulmada tam evre yok, dolayısıyla kanlı Ay görünümü oluşmuyor.
• 20-21 Aralık 2029, 01.42: Türkiye'den görülecek; bu kez gece yarısından sonra.

Zaman akışına bakınca, 2026'daki kaçırılan tutulmanın ardından Türkiye'deki gözlemciler için ilk fırsat 2028'in son gününe kalıyor. Listede 2029'a iki tutulma düşüyor, ama bunlardan yalnızca Aralık'taki tam evreyle kanlı Ay sunuyor. Yani önümüzdeki dönemde Türkiye'den izlenebilecek iki kanlı Ay, yaklaşık bir yıl arayla Aralık aylarına denk geliyor.

Veriler NASA'ya ve NASA JPL'in Horizons sistemine dayanıyor. Ay'ın neden kızardığını merak ediyorsanız Ay neden kırmızı olur? yazısını okuyabilirsiniz.

Ay tutulmada neden kızarır?

Tam Ay tutulmasında Dünya, Güneş ile Ay'ın tam arasına girer ve Ay'a doğrudan güneş ışığı ulaşmaz. Yine de Ay tamamen kararmaz: Dünya atmosferi bir mercek gibi davranır, güneş ışığının bir kısmını bükerek gölgenin içine yöneltir. Bu ışık atmosferde uzun bir yol aldığı için mavisi ve yeşili Rayleigh saçılmasıyla ayıklanır, geriye turuncu ve kırmızı tonlar kalır. Başka bir deyişle Ay'a o anda Dünya'nın çevresindeki bütün gün doğumlarının ve gün batımlarının ışığı düşer.

İnfografikteki görülebilirlik bilgisi, NASA'nın tutulma kataloğundaki tarihlerle NASA JPL'in Horizons verileri birleştirilerek çıkarıldı: Ankara için Ay'ın ufuk üstündeki yüksekliğine bakıldı; saatler Türkiye saatiyle en büyük tutulma anını gösteriyor. 3 Mart 2026 tutulması Türkiye'de gündüze denk geldiği için görülmedi. 26 Haziran 2029'da ise Ay tam evre başlamadan batıyor; Türkiye'den yalnız kısmi evre, batı ufkunda alçakta izlenebilecek. Arada, 20-21 Şubat 2027 gecesi bir yarı gölge tutulması var, ama bu türde Ay yalnız hafifçe soluklaşır, kızıla dönmez.

Sık sorulanlar

Kanlı Ay her seferinde aynı renkte mi?

Hayır. Rengin koyuluğu atmosferdeki toz, bulut ve aerosol miktarına bağlıdır. Gökbilimciler bunu Danjon ölçeğiyle, neredeyse görünmeyen L=0'dan parlak bakır kırmızısı L=4'e kadar derecelendirir.

Tutulma neden her dolunayda olmaz?

Ay'ın yörüngesi, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemine göre yaklaşık 5 derece eğiktir. Bu yüzden çoğu dolunayda Ay, Dünya'nın gölgesinin biraz üstünden ya da altından geçer.

Ay tutulmasını izlemek güvenli mi?

Evet. Çıplak gözle, dürbünle ya da teleskopla güvenle izlenebilir.