Shoemaker-Levy 9'un son iki yılı
- Veri kaynağı
- NASA, NASA/JPL, ESA/Hubble
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
1992 7 Tem: Roche içinde parçalandı 1993 24 Mart: Palomar'da keşif 1993 Ekim: Hubble'dan inci dizisi 1994 16 Tem: ilk çarpma (A) 1994 18 Tem: en büyük çarpma (G) 1994 22 Tem: son çarpma (W) 2009 19 Tem: Jüpiter'de yeni iz
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Shoemaker-Levy 9 kuyruklu yıldızının parçalanmasından Jüpiter'e çarpmasına ve sonrasına uzanan olayları zaman sırasıyla gösteriyor.
Hikâye 7 Temmuz 1992'de başlıyor: kuyruklu yıldız Jüpiter'in Roche sınırı içine girerek parçalanıyor. Ancak bu olay ancak sonradan anlaşılıyor; cisim 24 Mart 1993'te Palomar'da keşfediliyor. Aynı yılın Ekim ayında Hubble, parçaların art arda dizildiği "inci dizisi" görüntüsünü yakalıyor.
Çarpışmalar 1994 yazında yaklaşık bir hafta sürüyor:
- 16 Temmuz: A parçasıyla ilk çarpma.
- 18 Temmuz: G parçasıyla en büyük çarpma.
- 22 Temmuz: W parçasıyla son çarpma.
İlk ve son çarpma arasında altı gün var. Parçalanmadan son çarpmaya kadar geçen süre ise iki yılı biraz aşıyor. Zaman çizelgesinin son satırı bu olayın tek seferlik olmadığını hatırlatıyor: 15 yıl sonra, 19 Temmuz 2009'da Jüpiter'de yeni bir iz görülüyor.
Veriler NASA, NASA/JPL ve ESA/Hubble kaynaklarına dayanıyor. Çarpışmanın ayrıntıları için Shoemaker-Levy 9 yazımıza bakabilirsiniz.
Bu olay neden bu kadar önemliydi?
Shoemaker-Levy 9'un çarpışması, Güneş Sistemi'nde Dünya dışındaki iki gök cisminin çarpışmasının doğrudan gözlendiği ilk örnek oldu. Kuyruklu yıldız, Güneş'in değil bir gezegenin çevresinde dolanırken yakalanan ilk etkin kuyruklu yıldızdı da. Geriye dönük hesaplara göre Jüpiter onu 1970'lerin başında, belki de 1960'ların ortasında yakalamıştı.
Parçalanmanın nedeni Roche sınırı: bir cismi kendi kütleçekimiyle bir arada tutan kuvvetin, büyük bir gök cisminin gelgit etkisine yenik düştüğü uzaklık. Kuyruklu yıldız 1992'de Jüpiter'in bulut tepelerinin yalnızca 40 bin kilometre kadar üstünden geçti; gevşek yapılı çekirdeği bu yakınlığa dayanamadı. Ortaya çıkan, çapı 2 kilometreye kadar ulaşan 21 parça, A'dan W'ye harflerle adlandırıldı. Çizelgedeki A, G ve W harflerinin kaynağı bu.
Sık sorulanlar
En büyük çarpma ne kadar güçlüydü?
18 Temmuz'daki G çarpması, tahminlere göre 6 milyon megaton TNT'ye eşdeğer enerji açığa çıkardı; bu, dünyadaki nükleer cephaneliğin yaklaşık 600 katı. Bıraktığı koyu leke 12 bin kilometreden genişti.
Çarpmaları doğrudan gören oldu mu?
Çarpmalar Dünya'dan bakıldığında Jüpiter'in görünmeyen yüzünde gerçekleşti. Çarpma anını görebilen tek araç, gezegene yaklaşık 238 milyon kilometre uzaktaki Galileo sondasıydı; 22 Temmuz'daki W çarpmasını dört karede kaydetti.
İzler ne kadar sürdü?
Koyu, halkalı izler aylarca görülebildi; sonra Jüpiter'in rüzgârları onları dağıttı.
