Merkür'ün geri hareketi sayılarla

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Merkür'ün Dünya'dan bakıldığında geri gidiyormuş gibi görünmesinin arkasındaki temel süreleri sayılarla özetliyor.

Merkür Güneş çevresindeki turunu 88 günde tamamlıyor, ama Dünya'yı ancak 116 günde bir tur bindiriyor. Aradaki 28 günlük fark, Dünya'nın da aynı yönde ilerlemesinden kaynaklanıyor: Merkür'ün bir tam tur atması yetmiyor, Dünya'yı yakalamak için biraz daha yol alması gerekiyor. Geri hareket de bu tur bindirme anlarının çevresinde yaşanıyor.

• Bir geri hareket dönemi yaklaşık 22 gün, yani üç haftaya yakın sürüyor.
• Bu olay yılda yaklaşık 3 kez tekrarlanıyor; bu yüzden Merkür retrosu sık duyulan bir ifade.
• Karşılaştırma için Mars'ın geri hareketi yaklaşık 72 gün sürüyor; bu, Merkür'deki sürenin üç katından fazla.

Sayılar, geri hareketin gezegenin gerçekten yön değiştirmesi değil, iki hareketli gezegen arasındaki bakış açısının sonucu olduğunu gösteriyor: hızlı dolanan Merkür'de dönemler kısa ve sık, Mars'ta ise uzun.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Konunun ayrıntılı anlatımı için Merkür retrosu nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Merkür neden geri gidiyormuş gibi görünür?

Gezegenler gökte normalde ekliptiğin yakınında, yıldızların önünde batıdan doğuya doğru yavaşça kayar; buna "ileri" hareket denir. Merkür ise birkaç hafta boyunca ters yöne, doğudan batıya kayıyormuş gibi görünür. Bunun nedeni Merkür'ün Güneş Sistemi'nin en hızlı gezegeni olmasıdır: NASA'ya göre Güneş'e ortalama 58 milyon kilometre uzaklıkta, saniyede yaklaşık 47 kilometre hızla dolanır. Dünya ile Güneş arasından geçtiği sırada, yani iç kavuşum çevresinde, Dünya'yı geride bırakır ve arka plandaki uzak yıldızlara göre batıya kayıyormuş gibi görünür.

Geri dönemin başında ve sonunda gezegen birkaç gün yerinde duruyormuş gibi görünür; bu anlara "durağan" noktalar denir. Bu sürede Merkür akşam göğünden sabah göğüne geçer, ama Güneş'e çok yakın olduğu için parıltısında kaybolur ve gözle izlenmesi zordur. Antik çağda Pergeli Apollonios ve Batlamyus bu ilmekleri episikl denen küçük çemberlerle açıklamaya çalıştı; Kopernik'in Güneş merkezli modeli ise görüntünün hareket eden Dünya'dan bakmaktan doğduğunu gösterdi.

Sık sorulanlar

Merkür retrosu sırasında gezegenin hızı değişir mi?

Hayır. Merkür hep aynı yönde dolanır; yörüngesinde ya da hızında hiçbir değişiklik olmaz, değişen yalnızca Dünya'dan bakış açısıdır. Astrolojide bu döneme yüklenen anlamları destekleyen bilimsel bir bulgu yoktur.

Mars'ın geri hareketi neden daha uzun sürer?

Dış gezegenlerde roller değişir: hızlı olan Dünya'dır. Dünya Mars'ı geride bırakırken Mars yıldızların önünde geriye kayıyormuş gibi görünür. Bu yaklaşık 780 günde bir yaşanır ve dönemin ortasında Mars karşı konuma gelir.

Merkür Güneş'in önünden de geçer mi?

Ender durumlarda geçer; bu "geçiş" olayı yüzyılda yaklaşık 13 kez yaşanır. Son ikisi 2016 ve 2019'daydı, sıradaki 2032'de.