Lowell Gözlemevi'nin ilk yılları

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Lowell Gözlemevi'nin kuruluşundan Plüton'un keşfine kadar geçen ilk yıllarını beş önemli olayla gösteriyor.

Gözlemevi 1894'te kuruldu. İki yıl sonra, 1896'da Clark teleskobu sipariş edildi. 1912'de ise Slipher genişlemeye dair kanıt sundu; bu, kuruluştan 18 yıl sonra gözlemevinden çıkan önemli bir bilimsel sonuçtu.

• 1916: Percival Lowell öldü.
• 1930: Plüton keşfedildi.

Olaylar arasındaki aralıklar da çizelgeyi okumayı kolaylaştırıyor: teleskop siparişiyle Slipher'in kanıtı arasında 16 yıl, Slipher'in kanıtıyla Lowell'ın ölümü arasında 4 yıl var.

Zaman akışı dikkat çekici bir noktayı öne çıkarıyor: Plüton, Lowell'ın ölümünden 14 yıl, gözlemevinin kuruluşundan ise 36 yıl sonra keşfedildi. Yani gözlemevindeki çalışmalar Lowell'ın ölümünden sonra da sürdü ve bu büyük keşif ancak yıllar sonra geldi.

Veriler Lowell Gözlemevi'ne ve NASA'ya dayanıyor. Percival Lowell hakkında daha fazlası için Percival Lowell kimdir yazısını okuyabilirsiniz.

Gözlemevi neden kuruldu?

Percival Lowell'ın gökbilime yönelmesinde Camille Flammarion'un La planète Mars kitabı belirleyici oldu. Giovanni Schiaparelli'nin 1877'de Mars yüzeyinde gördüğü ve canali diye adlandırdığı ince çizgileri kendi gözüyle incelemek istedi. Bunun için Arizona'daki Flagstaff'ta, deniz seviyesinden 2.100 metreyi aşan, atmosfer titreşiminin az olduğu bir yer seçti; kampüsün bulunduğu tepe bugün hâlâ "Mars Tepesi" diye anılıyor.

Çizelgedeki Clark teleskobu, ünlü yapımcı Alvan Clark & Sons firmasına yaptırılan 24 inçlik (yaklaşık 61 cm) mercekli bir teleskoptu; Lowell Mars gözlemlerinin büyük bölümünü bu aletle yürüttü. Mars'ta yapay sulama kanalları bulunduğu iddiası ise sonradan çürütüldü.

Plüton'a giden yol, Lowell'ın 1906'da başlattığı "Gezegen X" aramasıyla açıldı. İlginç bir ayrıntı: gözlemevi Mart ve Nisan 1915'te Plüton'u fotoğraf plaklarına kaydetti, ama o sırada bunun bir yıldız olmadığı fark edilmedi. Lowell'ın ölümünden sonra arama bir süre durdu; mirası üzerindeki hukuki anlaşmazlık da çalışmaları yıllarca aksattı.

Sık sorulanlar

Plüton'u kim buldu?

Gözlemevinde çalışan Clyde Tombaugh, yaklaşık bir yıl süren ve iki milyona yakın yıldızın incelendiği taramanın ardından 18 Şubat 1930'da hareket eden cismi buldu.

Lowell'ın hesapları doğru çıktı mı?

Hayır. Lowell Dünya'nın yaklaşık yedi katı kütleli bir gezegen bekliyordu; Plüton'un kütlesi ise Dünya'nınkinin yalnızca yaklaşık 500'de biri kadar çıktı.

Plüton'un simgesinin Lowell'la ilgisi ne?

PL harflerinden oluşan ♇ monogramı hem "Pluto" adının ilk iki harfini hem de Percival Lowell'ın baş harflerini temsil ediyor.