Güneş hangi takımyıldızda kaç gün kalır?

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Güneş'in yıl boyunca gökyüzündeki yolunda bazı takımyıldızların sınırları içinde kaç gün geçirdiğini karşılaştırıyor.

Sıralamanın başında Başak var: Güneş bu takımyıldızda 45 gün kalıyor. Onu 38 günle Balık, 37'şer günle Boğa ve Aslan izliyor. Yay 32, Koç 25 günle ortada yer alıyor. Listenin sonundaki Akrep ise yalnızca 7 gün alıyor; Başak ile arasındaki fark 38 gün, yani Başak'taki süre Akrep'tekinin altı katından fazla.

Tablonun en dikkat çekici satırı Yılancı: geleneksel burç listesinde adı geçmeyen bu takımyıldızda Güneş 18 gün geçiriyor. Bu süre, burçlardan biri sayılan Akrep'teki 7 günün iki buçuk katından fazla. Bu da takımyıldızların gökyüzünde eşit parçalar olmadığını ve Güneş'in her birinde aynı süreyi geçirmediğini açıkça gösteriyor; her takımyıldıza eşit pay veren bir takvim gökyüzünün gerçek haritasıyla örtüşmüyor.

Süreler, takımyıldız sınırlarını belirleyen Uluslararası Astronomi Birliği'nin (IAU) tanımlarına dayanıyor. Burçlarla ilgili diğer yaygın yanılgıları burçlar hakkında yanlış bilinen 10 şey yazımızda bulabilirsiniz.

Süreler neden bu kadar farklı?

Burç ile takımyıldız aynı şey değildir. Burç, Güneş'in yıl boyunca gökte izlediği yolu, yani ekliptiği, 30'ar derecelik on iki eşit dilime bölen bir hesap birimidir. Takımyıldız ise sınırları çizilmiş gerçek bir gökyüzü bölgesidir. Bugün tanınan 88 takımyıldızın sınırlarını Belçikalı gökbilimci Eugène Delporte belirledi; IAU bu sınırları 1928'de kabul edip 1930'da yayımladı.

Bu bölgelerin alanları birbirinden çok farklıdır. Başak 1.294 kare dereceyle gökyüzünün ikinci büyük takımyıldızıdır; Akrep ise 497 kare dereceyle onun yarısından da küçüktür. Yılancı 948 kare dereceyle Akrep'in neredeyse iki katıdır. Güneş'in her takımyıldızda farklı süre kalmasının nedeni bu büyüklük farkıdır. Tarihleri etkileyen bir etken daha var: presesyon. Dünya'nın ekseni yaklaşık 25.771,5 yılda bir tur atan yavaş bir yalpalama yapar; bu yüzden bugünkü burç tarihleri, Güneş'in gerçekte önünden geçtiği takımyıldızın yaklaşık bir ay gerisinde kalmıştır.

Sık sorulanlar

Güneş Başak'ta hangi tarihlerde bulunur?

IAU sınırlarına göre yaklaşık 16 Eylül ile 30 Ekim arasında. Akrep'teki kısa geçiş ise 23-29 Kasım arasına düşer. Artık yıl düzeni yüzünden bu tarihler bir gün oynayabilir.

Yılancı yeni mi eklendi?

Hayır. Yılancı, Batlamyus'un MS 2. yüzyılda derlediği 48 klasik takımyıldızdan biridir. Güneş her yıl kabaca 30 Kasım-17 Aralık arasında onun önünden geçer. Ne NASA ne de IAU burç listesini değiştirdi; "13. burç" haberleri bu eski farkın yanlış aktarılmasıydı.

Tabloda olmayan takımyıldızlar var mı?

Evet. Ekliptik toplam 13 takımyıldızı keser; infografik bunların bir kısmını gösteriyor. Örneğin Güneş Yengeç'te yaklaşık 20 gün kalır.