21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bir Güneş döngüsünde kaç jeomanyetik fırtına

Bir Güneş döngüsünde kaç jeomanyetik fırtına
Veri kaynağı
NOAA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
G1 (Kp 5)1700
G2 (Kp 6)600
G3 (Kp 7)200
G4 (Kp 8)100
G5 (Kp 9)4

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, bir Güneş döngüsünde her jeomanyetik fırtına düzeyinin (G1'den G5'e) kaç kez görüldüğünü Kp değerleriyle birlikte karşılaştırıyor.

Sayılar düzey yükseldikçe hızla düşüyor. En hafif düzey olan G1 (Kp 5) 1700 ile en sık görülen düzey. G2 (Kp 6) 600, G3 (Kp 7) 200, G4 (Kp 8) 100 değerinde. En şiddetli düzey olan G5 (Kp 9) ise yalnızca 4. Yani G1, G2'nin yaklaşık 2,8 katı kadar sık; G1 ile G5 arasındaki oran ise 425 kat (1700 / 4).

  • G1 (Kp 5): 1700
  • G2 (Kp 6): 600
  • G3 (Kp 7): 200
  • G4 (Kp 8): 100
  • G5 (Kp 9): 4

Beş düzeyin toplamı 2604 eder; bunun büyük kısmını G1 ve G2 oluşturuyor. G3 ile G4 arasındaki fark ise yalnızca 100. Genel desen açık: fırtına şiddetlendikçe sıklığı azalıyor ve G5 çok nadir bir olay olarak kalıyor.

Veriler NOAA'ya dayanıyor. Bu fırtınaların Türkiye için ne anlama geldiğini Güneş fırtınası Türkiye'yi etkiler mi? Elektrik, GPS ve uydulara etkisi yazımızda okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Haberlerde "Güneş fırtınası" denince üç ayrı olay kastedilir ve NOAA'nın Uzay Havası Tahmin Merkezi her biri için ayrı ölçek kullanır: Güneş patlamaları için R, parçacık fırtınaları için S, koronal kütle atımı denen plazma bulutunun Dünya'ya çarpmasıyla başlayan jeomanyetik fırtınalar için G. Bu infografiktekiler G ölçeğidir ve her düzey Kp indeksindeki bir değere karşılık gelir; G5, Kp 9 demektir.

Etki, jeomanyetik enleme bağlıdır. Türkiye'nin şehirleri kabaca 33° ile 40° jeomanyetik enlem arasına düşer. NOAA'nın ölçeğine göre G4'te kutup ışığı tipik olarak 45°, G5'te 40° jeomanyetik enleme kadar iner. Büyük fırtınalar elektrik şebekesini, GPS doğruluğunu ve uyduları da etkileyebilir; 13 Mart 1989'da Kanada'da dokuz saatlik bir kesinti yaşandı.

Sık sorulanlar

Son G5 fırtınası ne zaman yaşandı?

Mayıs 2024'te. Bu fırtına, 2003'ten sonraki ilk G5 oldu.

G ölçeği G5'te mi bitiyor?

Evet. G5, Kp indeksinin 9 olduğu en uç basamaktır.

Bu sayılar neden bir Güneş döngüsü için veriliyor?

Güneş'in etkinliği yaklaşık 11 yıllık döngü içinde artıp azalır. NASA ve NOAA, 15 Ekim 2024'te Güneş'in döngünün maksimum dönemine girdiğini duyurdu; ancak bu, büyük fırtınaların zirveyle sınırlı olduğu anlamına gelmez.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar