Bir Güneş döngüsünde kaç jeomanyetik fırtına

- Veri kaynağı
- NOAA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
G1 (Kp 5) 1700 G2 (Kp 6) 600 G3 (Kp 7) 200 G4 (Kp 8) 100 G5 (Kp 9) 4
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, bir Güneş döngüsünde her jeomanyetik fırtına düzeyinin (G1'den G5'e) kaç kez görüldüğünü Kp değerleriyle birlikte karşılaştırıyor.
Sayılar düzey yükseldikçe hızla düşüyor. En hafif düzey olan G1 (Kp 5) 1700 ile en sık görülen düzey. G2 (Kp 6) 600, G3 (Kp 7) 200, G4 (Kp 8) 100 değerinde. En şiddetli düzey olan G5 (Kp 9) ise yalnızca 4. Yani G1, G2'nin yaklaşık 2,8 katı kadar sık; G1 ile G5 arasındaki oran ise 425 kat (1700 / 4).
- G1 (Kp 5): 1700
- G2 (Kp 6): 600
- G3 (Kp 7): 200
- G4 (Kp 8): 100
- G5 (Kp 9): 4
Beş düzeyin toplamı 2604 eder; bunun büyük kısmını G1 ve G2 oluşturuyor. G3 ile G4 arasındaki fark ise yalnızca 100. Genel desen açık: fırtına şiddetlendikçe sıklığı azalıyor ve G5 çok nadir bir olay olarak kalıyor.
Veriler NOAA'ya dayanıyor. Bu fırtınaların Türkiye için ne anlama geldiğini Güneş fırtınası Türkiye'yi etkiler mi? Elektrik, GPS ve uydulara etkisi yazımızda okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Haberlerde "Güneş fırtınası" denince üç ayrı olay kastedilir ve NOAA'nın Uzay Havası Tahmin Merkezi her biri için ayrı ölçek kullanır: Güneş patlamaları için R, parçacık fırtınaları için S, koronal kütle atımı denen plazma bulutunun Dünya'ya çarpmasıyla başlayan jeomanyetik fırtınalar için G. Bu infografiktekiler G ölçeğidir ve her düzey Kp indeksindeki bir değere karşılık gelir; G5, Kp 9 demektir.
Etki, jeomanyetik enleme bağlıdır. Türkiye'nin şehirleri kabaca 33° ile 40° jeomanyetik enlem arasına düşer. NOAA'nın ölçeğine göre G4'te kutup ışığı tipik olarak 45°, G5'te 40° jeomanyetik enleme kadar iner. Büyük fırtınalar elektrik şebekesini, GPS doğruluğunu ve uyduları da etkileyebilir; 13 Mart 1989'da Kanada'da dokuz saatlik bir kesinti yaşandı.
Sık sorulanlar
Son G5 fırtınası ne zaman yaşandı?
Mayıs 2024'te. Bu fırtına, 2003'ten sonraki ilk G5 oldu.
G ölçeği G5'te mi bitiyor?
Evet. G5, Kp indeksinin 9 olduğu en uç basamaktır.
Bu sayılar neden bir Güneş döngüsü için veriliyor?
Güneş'in etkinliği yaklaşık 11 yıllık döngü içinde artıp azalır. NASA ve NOAA, 15 Ekim 2024'te Güneş'in döngünün maksimum dönemine girdiğini duyurdu; ancak bu, büyük fırtınaların zirveyle sınırlı olduğu anlamına gelmez.












