Gene Shoemaker: kraterlerden Ay'a

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Gene Shoemaker'ın 1928'deki doğumundan 1999'da küllerinin Ay'a ulaşmasına kadar uzanan hayatını ve bilimsel çalışmalarını zaman sırasıyla gösteriyor.

Shoemaker 1928'de Los Angeles'ta doğdu. 1960'ta Meteor Krateri'nde koezit bulması, kariyerinin kraterlerle başlayan bölümünün simgesi oldu. 1969'da Caltech'te asteroit taramasına geçti; böylece ilgisi yerdeki çarpma izlerinden gökteki cisimlere uzandı. 1992'de Ulusal Bilim Madalyası ile ödüllendirildi; bu, Meteor Krateri'ndeki çalışmadan 32 yıl sonraydı.

• 1993: Shoemaker-Levy 9 bulundu.
• 1994: Shoemaker-Levy 9'un parçaları Jüpiter'e çarptı; keşiften yalnızca bir yıl sonra.
• 1997: Shoemaker hayatını kaybetti.
• 1999: Külleri, ölümünden iki yıl sonra Ay'a ulaştı.

Çizelge, kraterleri yerde inceleyen bir bilim insanının hikâyesinin hem gökteki bir çarpmayla hem de Ay'la buluşmasıyla tamamlandığını anlatıyor. Veriler USGS, NASA ve Caltech'e dayanıyor. Ayrıntılı biyografi için Gene Shoemaker kimdir yazımıza bakabilirsiniz.

Shoemaker neden önemli bir isim?

Gene Shoemaker, jeolojiyi Dünya'nın dışına taşıyan astrojeoloji alanının öncülerinden. Çalışmaya başladığı yıllarda Ay'daki kraterlerin volkanik süreçlerle oluştuğu görüşü güçlüydü; Shoemaker ise kraterlerin saniyeler içinde gerçekleşen çarpmalarla oluştuğu fikrini yeniden canlandırdı ve bunu Arizona'daki Meteor Krateri'nde sınadı. Edward C. T. Chao ile birlikte bulduğu koezit, yani şoklanmış kuvars, kraterin çarpma kökenli olduğunun kesin kanıtı sayıldı. İkili aynı yöntemle Almanya'daki Nördlinger Ries yapısının da çarpmayla oluştuğunu gösterdi.

Shoemaker, USGS içinde Astrojeoloji Araştırma Programı'nı kurdu, Ranger ve Surveyor'un televizyon deneylerinde baş araştırmacı oldu ve Apollo astronotlarını Meteor Krateri'nde arazi jeolojisi konusunda eğitti. Ay'da yürüyen ilk jeolog olması bekleniyordu, ama Addison hastalığı tanısı bu yolu kapattı. Caltech'teki taramada eşi Carolyn Shoemaker ve David Levy ile birlikte Palomar Gözlemevi'ndeki küçük bir Schmidt teleskobuyla gökyüzünü fotoğrafladılar.

Sık sorulanlar

Shoemaker-Levy 9 çarpması neden önemliydi?

Güneş Sistemi'ndeki cisimlerin çarpışması ilk kez doğrudan gözlendi. Parçalar Jüpiter'in güney yarımküresine saniyede yaklaşık 60 kilometre hızla çarptı; olay gezegenin bileşimi, rüzgârları ve manyetosferi hakkında daha önce elde edilemeyen veriler sağladı.

Külleri Ay'a nasıl ulaştı?

Küllerinin bir kısmı NASA'nın Lunar Prospector sondasıyla götürüldü. Sonda 31 Temmuz 1999'da Ay'ın güney kutbu yakınına bilerek çarptırıldı; Shoemaker bu yönüyle, kalıntıları Dünya dışındaki bir gök cismine bırakılan ilk insan olarak anılıyor.