21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

CASA'nın veri aldığı iki dev dizi

CASA'nın veri aldığı iki dev dizi
Veri kaynağı
NRAO, ESO
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
ALMA anten sayısı66
ALMA yüksekliği5.058,7 m
VLA çalışan anten27
VLA çanak çapı25 m
VLA bağımsız baz351

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, CASA'nın veri aldığı iki büyük radyo teleskop dizisini, ALMA ile VLA'yı, anten sayıları ve ölçüleriyle karşılaştırıyor.

ALMA için iki bilgi verilmiş: 66 anten ve 5.058,7 m yükseklik. VLA için ise üç bilgi var: çalışan 27 anten, 25 m çanak çapı ve 351 bağımsız baz.

  • ALMA anten sayısı: 66.
  • ALMA yüksekliği: 5.058,7 m.
  • VLA çalışan anten: 27.
  • VLA çanak çapı: 25 m.
  • VLA bağımsız baz: 351.

ALMA'nın anten sayısı VLA'nın çalışan anten sayısından 39 fazla. VLA'nın 351 bağımsız bazı, 27 antenin ikişerli eşleşmelerinden geliyor: 27 × 26 / 2 = 351. Yani baz sayısı, anten sayısıyla doğrudan bağlantılı bir değer.

Veriler NRAO ve ESO'ya dayanıyor. CASA yazılımının bu dizilerin verisiyle nasıl çalıştığını CASA ansiklopedi yazısında bulabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

ALMA ve VLA gibi dizilerde onlarca anten aynı gök cismini aynı anda izler ve her anten çifti, cismin parlaklık dağılımının çok küçük bir parçasını ölçer. Bu yönteme interferometri denir. Ortada hazır bir fotoğraf yoktur; ölçülen şey "görünürlük" adı verilen karmaşık sayılardır ve görüntü bunların matematiksel olarak çözülmesiyle sonradan üretilir. CASA (Common Astronomy Software Applications) bu zincirin bütün halkalarını üstlenir: hatalı kayıtları ayıklamak, antenlerin ve atmosferin yarattığı bozulmaları düzeltmek, kalibre veriyi görüntüye çevirmek ve sonuçtan tayf ve harita gibi bilimsel ürünler çıkarmak.

CASA, ALMA ile VLA'nın birincil veri işleme yazılımı olarak tanıtılıyor; NRAO, ESO, NAOJ ve JIV-ERIC arasındaki uluslararası bir ortaklıkla yürütülüyor. ALMA 2011'in ikinci yarısında bilimsel gözlemlere başladı, Mart 2013'ten beri tam işletmede. VLA'da gözlemler otomatik arşivlenir ve temel bayraklama ile kalibrasyonu CASA ile yapan bir boru hattı her bilimsel gözlem bloğu bittiğinde kendiliğinden çalışır. Yazılımı ansiklopedi yazımızda daha ayrıntılı bulabilirsiniz.

Sık sorulanlar

"Baz" ne demek?

Baz, diziyi oluşturan bir anten çiftidir. Her çift görüntünün ayrı bir parçasını ölçer; CASA bu parçaları birleştirerek görüntüyü çıkarır.

CASA ücretli mi?

Hayır. Açık kaynaklıdır ve indirip kullanmak için ücret istenmez. ALMA ve VLA verisi ise gözlemevlerinin arşivlerinden alınır.

CASA hangi sistemlerde çalışır?

Belgelere göre Linux (RHEL ve Ubuntu) ve macOS'ta çalışır.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar