Çarpışmanın temel sayıları
- Veri kaynağı
- NASA, NASA/JPL
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Asıl çekirdeğin çapı 1,5-2 km Çarpma dönemi 16-22 Temmuz 1994 Duman sütunlarının yüksekliği 2.000-3.000 km Isınan atmosfer 30.000-40.000 °C Galileo'nun Jüpiter'e uzaklığı 238 milyon km
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Shoemaker-Levy 9 kuyruklu yıldızının Jüpiter'e çarpmasını özetleyen temel sayıları bir araya getiriyor.
Olayın ölçeği, küçük bir cisimle devasa sonuçlar arasındaki zıtlıkta saklı. Asıl çekirdeğin çapı yalnızca 1,5-2 km olarak verilirken çarpmaların yarattığı etkiler binlerce kilometreyle ölçülüyor:
- Çarpma dönemi: 16-22 Temmuz 1994; parçalar Jüpiter'e yaklaşık bir hafta boyunca art arda düştü.
- Duman sütunları: 2.000-3.000 km yüksekliğe kadar yükseldi; bu, çekirdek çapının bin katından fazla.
- Isınan atmosfer: Çarpma bölgelerinde sıcaklık 30.000-40.000 °C'ye ulaştı.
Son satır, olayın nasıl gözlendiğine dair bir ipucu veriyor: Galileo uzay aracı o sırada Jüpiter'den 238 milyon km uzaktaydı. Kısacası birkaç kilometrelik parçalar, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeninde bile gözle görülür izler bırakabildi.
Veriler NASA ve NASA/JPL kaynaklarına dayanıyor. Kuyruklu yıldızın keşfi ve parçalanma öyküsü için Shoemaker-Levy 9 maddesini okuyabilirsiniz.
Bu çarpışma neden bu kadar önemliydi?
Shoemaker-Levy 9 (resmî adıyla D/1993 F2), Güneş Sistemi'nde iki gök cisminin Dünya dışında çarpıştığının doğrudan gözlendiği ilk örnek oldu. Kuyruklu yıldızı Carolyn ve Eugene Shoemaker ile David Levy, 24 Mart 1993'te Palomar Gözlemevi'nde çekilen fotoğraflarda fark etti. Cisim keşfedildiğinde Güneş'in değil, Jüpiter'in çevresinde dolanıyordu; bir gezegenin yörüngesinde yakalanan ilk etkin kuyruklu yıldızdı.
Çarpışmanın kökü 7 Temmuz 1992'ye uzanıyor. O gün kuyruklu yıldız Jüpiter'in bulut tepelerinin yalnızca 40 bin km kadar üstünden geçerek Roche sınırının epey içine girdi. Roche sınırı, bir cismi bir arada tutan kendi kütleçekiminin büyük bir gök cisminin gelgit etkisine yenik düştüğü uzaklıktır. Gevşek yapılı çekirdek 21 parçaya bölündü; Hubble görüntülerinde bir çizgi boyunca dizilen bu parçalar "inci dizisi" lakabını aldı.
Parçalar gezegenin güney yarımküresine saniyede yaklaşık 60 km hızla daldı. En güçlüsü 18 Temmuz'daki G parçasıydı; tahminlere göre 6 milyon megaton TNT'ye eşdeğer enerji açığa çıkardı ve neredeyse Dünya çapında, 12 bin kilometreden geniş koyu bir leke bıraktı.
Sık sorulanlar
Çarpmalar Dünya'dan görülebildi mi?
Çarpmalar Jüpiter'in Dünya'dan görünmeyen yüzünde oldu. Gezegen hızlı döndüğü için çarpma bölgeleri birkaç dakika sonra görüş alanına girdi; koyu izler aylarca seçilebildi.
Galileo neden önemliydi?
Çarpmaları doğrudan görebilen tek araç oydu: Dünya'nın bakış doğrultusundan yaklaşık 40 derece farklı bir açıdan baktığı için gece tarafındaki çarpma noktalarını görebiliyordu.
Bilim insanları ne öğrendi?
Çarpmalar bulutların altındaki maddeyi yukarı taşıdı; iki atomlu kükürt, amonyak ve hidrojen sülfür gibi moleküller saptandı, beklenenden çok daha az su bulundu.
