İki Perseid meteoru arasında Avcı takımyıldızı: Utah'ta bir ağustos gecesi

Yıldızlarla dolu bir gece gökyüzü; sol altta ve sağ üstte birer ince ışık çizgisi görülüyor. Bunlar, Perseid meteor yağmuruna ait iki meteor. İki çizginin arasında Avcı (Orion) takımyıldızı duruyor, görüntünün altını ise ağaç tepelerinin karanlık siluetleri çiziyor. Fotoğrafı NASA'dan Bill Dunford, 12 Ağustos 2018'de ABD'nin Utah eyaletindeki Cedar Breaks Ulusal Anıtı'nda çekti. NASA bu kareyi, 2026 Perseidlerinin zirve gecesinin ardından yeniden paylaştı.

Yılın en sevilen meteor yağmurlarından biri

NASA'nın "Watch the Skies" günlüğüne göre Perseidler, yılın en parlak ve en popüler meteor yağmurlarından biri. 2026'da yağmur temmuz başından beri güçleniyordu ve ağustos sonuna kadar sürecekti; zirve 12 Ağustos gecesinden 13 Ağustos sabahına uzanan saatlerdeydi. Yeni Ay evresi gökyüzünü karanlık tutarak bu yılki gözlem koşullarını ideal hâle getirdi. Uygun koşullarda zirve sırasında saatte 50-100 meteor görülebiliyor.

Perseidler, gözlemleri 2.000 yıldan eskiye uzanan, kaydı tutulmuş en eski meteor yağmurlarından. Her yıl güvenilir biçimde etkin olmaları, sıcak aylara denk gelmeleri ve ateş topları üretmeleriyle seviliyorlar. Ateş topları, gökyüzünde parlayan bir iz bırakan olağanüstü parlak meteorlar; NASA'ya göre daha büyük kuyruklu yıldız parçacıklarından kaynaklanıyor, sıradan bir meteor izinden daha uzun süre görünebiliyor ve -3 kadirden daha parlak hâle gelebiliyor.

Bir kuyruklu yıldızın tozu

NASA'ya göre meteorlar, kuyruklu yıldızlardan geriye kalan parçacıklardan ve parçalanmış asteroitlerin kırıntılarından oluşuyor. Kuyruklu yıldızlar Güneş'in çevresinden geçerken arkalarında tozlu bir iz bırakıyor; Dünya her yıl bu enkaz izlerinden geçiyor ve parçacıklar atmosferde yanarak renkli çizgiler çiziyor. Perseidleri oluşturan parçacıklar 109P/Swift-Tuttle kuyruklu yıldızından geliyor. 1862'de Lewis Swift ve Horace Tuttle tarafından keşfedilen bu kuyruklu yıldız, Güneş çevresindeki bir turunu 133 yılda tamamlıyor ve iç Güneş Sistemi'ni en son 1992'de ziyaret etti. Çekirdeği yaklaşık 26 kilometre çapında. Perseidlerin kaynağının bu kuyruklu yıldız olduğunu 1865'te Giovanni Schiaparelli fark etmişti.

Yağmurun adı, meteorların Perseus takımyıldızından yayılıyormuş gibi görünmesinden geliyor. Yine de NASA'nın hatırlattığı gibi meteor görmek için Perseus'u bulmak şart değil; meteorlar gökyüzünün herhangi bir yerinde belirebilir.

Nasıl izlenir?

NASA'nın önerisi basit: Karanlık gökyüzü olan bir yer bulun, gözlerinizin karanlığa alışması için 20-30 dakika bekleyin ve yukarı bakın. NASA bu yıl zirve gecesi için, Marshall Uzay Uçuş Merkezi'nde 20. yılını kutlayan Otomatik Ay ve Meteor Gözlemevi'nin (ALaMO) kameralarından ve Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan gelen görüntülerle bir canlı yayın planlamıştı.

Karanlık bir gözlem yeri arıyorsanız Türkiye'de yıldız gözlemi için en iyi yerler rehberimize, meteorların ne olduğunu merak ediyorsanız meteorlar ve göktaşları sayfamıza göz atabilirsiniz. 2026 Perseidlerini haberimizde anlattık.