Siyah Giyen Adamlar 2 (Men in Black II)

1997'de büyük bir gişe başarısı kazanan Siyah Giyen Adamlar, Dünya'yı gizlice uzaylılara sığınak yapan bir örgütün ajanlarını anlatmıştı. Beş yıl sonra gelen Siyah Giyen Adamlar 2, aynı ekibi, aynı yönetmeni ve aynı alaycı mizahı geri getiriyor. Barry Sonnenfeld'in yönettiği film, bu kez geçmişte gömülü kalmış bir sırrın peşine düşüyor: Ajan K'nin silinen anılarında saklı duran ve Dünya'nın kaderini belirleyecek bir bilgi.

Konusu

Yıl 1978. Zartha adlı bir gezegenden gelen uzaylılar, Zartha Işığı denen güçlü bir şeyi kötü niyetli bir uzaylının elinden korumak için Siyah Giyen Adamlar'dan yardım istiyor. Örgüt tarafsızlığını korumayı seçiyor ve Ajan K, Işığı bir roketle Dünya'dan uzaklaştırıyor gibi görünüyor.

Aradan yıllar geçiyor. Ajan J artık örgütün en iyi ajanlarından biri; ama çalıştığı ortakları bu işe uygun bulmadığı için onların da anılarını silip durmasıyla ün yapmış. Kılık değiştirebilen uzaylı Serleena, Işığın hâlâ Dünya'da olduğunu öğrenip New York'a gelince J, bu sırrı bilen tek kişinin, yıllar önce hafızası silinip emekliye ayrılan K olduğunu anlıyor. K ise şimdi Massachusetts'teki küçük Truro kasabasında postane müdürü olarak sakin bir hayat sürüyor ve uzaylılar hakkında hiçbir şey hatırlamıyor.

Yapım ve oyuncular

İlk filmin başarısının ardından devam filmi için çalışmalar hemen başladı. Senaryo için önce David Koepp ile anlaşıldı; Koepp başka projelere geçince metni Robert Gordon yazdı, Barry Fanaro da son düzeltmeleri yaptı. Fanaro, Gordon'un bilerek uzak durduğu popüler kültür göndermelerini metne ekledi. Sonnenfeld, yapımcıların J ile genç bir tanık arasındaki aşk hikâyesine fazla ağırlık vermesinden memnun değildi; ona göre K hikâyeye geri dönene kadar Will Smith ister istemez "ciddi adam" rolünü üstleniyordu ve izleyicinin onu bu rolde görmek istemediğini önceki deneyimlerinden biliyordu.

Tommy Lee Jones ve Will Smith, K ve J olarak geri döndü. Kötü karakter Serleena'yı Lara Flynn Boyle, onun iki kafalı yardımcısını Johnny Knoxville canlandırıyor. Rosario Dawson tanık Laura'yı, Tony Shalhoub uzaylı rehinci Jack Jeebs'i, Rip Torn ise örgütün başı Zed'i oynuyor. Michael Jackson, örgüte "Ajan M" olarak katılmak isteyen bir konuk oyuncu olarak kısa bir sahnede görünüyor. Müzikleri yine Danny Elfman besteledi.

Çekimler 11 Haziran 2001'de başladı ve 23 Eylül 2001'de sona erdi; büyük kısmı New York'ta geçti. Filmin finali ilk olarak Dünya Ticaret Merkezi'nin ikiz kuleleri arka planında çekilmişti. 11 Eylül saldırılarından sonra çekimlere ara verildi ve final sahnesi tamamen yeniden düzenlenerek Özgürlük Anıtı'na taşındı; kuleleri gösteren diğer sahneler de ya kurgudan çıkarıldı ya da yeniden çekildi. İlk filmin sonunda örgüte katılan Ajan L ise bu filmde yer almıyor; hikâyede onun morgdaki eski işine dönmek istediği ve J'nin hafızasını sildiği kısaca anılıyor. Yapımcı Laurie MacDonald'a göre stüdyo bu karakteri serinin kalıcı bir parçası olarak görmemişti. Ses ekibi, ilk filmdeki hafıza silici "nöralizör"ün sesini, bir fotoğraf flaşının şarj sesinden yola çıkarak yeniden üretti.

Film 26 Haziran 2002'de Los Angeles'ta prömiyer yaptı ve 3 Temmuz'da ABD'de gösterime girdi. Eleştirmenler onu ilk filmden zayıf bulsa da oyuncuları ve aksiyon sahnelerini beğendi. Yapım dünya genelinde yaklaşık 445 milyon dolar hasılat elde ederek 2002'nin en çok kazanan beşinci filmi oldu ve Saturn Ödülleri'nde en iyi bilimkurgu filmi dalında aday gösterildi.

Bilim ne diyor?

Seri, uzaylıların çoktan Dünya'ya yerleştiği ve aramızda insan kılığında dolaştığı fikri üzerine kurulu. Bilimin bugünkü cevabı çok daha mütevazı: Henüz Dünya dışında hiçbir yerde yaşam izine rastlanmadı. NASA'nın verilerine göre doğrulanan ötegezegen sayısı 6.000'i aştı; ama dünya dışı yaşam araştırmalarının yakın gelecekteki en güçlü adayları, Güneş Sistemi içinde, buz kabuklarının altında okyanus taşıyan uydular. NASA'nın Europa Clipper aracı, 14 Ekim 2024'te fırlatıldı ve 2030'da Jüpiter'e varması planlanıyor; görevi, Europa'nın buzlu kabuğunun altındaki okyanusun yaşama elverişli olup olamayacağını incelemek. Yani bulmayı umduğumuz uzaylılar büyük olasılıkla takım elbiseli komşular değil, mikroskobik canlılar.

Filmin finalinde bir uzay aracının belirli bir süre içinde Dünya'dan ayrılması gerekiyor. Gerçekte bir aracın gezegenimizin çekiminden tamamen kurtulabilmesi için yüzeyden yaklaşık saniyede 11,2 kilometrelik bir hıza, yani kaçış hızına ulaşması gerekir. Bugünkü roketler bu hıza kademeli olarak ve çok büyük miktarda yakıt yakarak ulaşıyor. Uzaylıların gemileri ise filmde sessizce havalanıp gözden kayboluyor; bu, bilinen fizikte karşılığı olmayan bir itki sistemini varsayıyor.

Nöralizör fikri de bilimkurgudan ibaret. Anılar beyinde tek bir noktada saklanmıyor; belirli bir zaman aralığına ait anıları bir ışık patlamasıyla seçerek silmek, bugün bilinen hiçbir yöntemle mümkün değil. Ama film, UFO tanıklıklarının neden çoğu zaman belirsiz kaldığına dair esprili bir açıklama sunuyor.

Etkisi

Siyah Giyen Adamlar 2, eleştirmenleri ilk film kadar etkilemese de seriyi ayakta tuttu ve on yıl sonra zaman yolculuğuna dayanan üçüncü filmin önünü açtı. New York'u uzaylıların sıradan bir mahallesi gibi gösteren bakış, bu filmle birlikte serinin kalıcı imzası hâline geldi. Ciddi bir istila hikâyesi arayanlar için ise Kurtuluş Günü aynı dönemin bambaşka tonda bir örneği.

Kısaca

• Yıl: 2002
• Yönetmen: Barry Sonnenfeld
• Senaryo: Robert Gordon, Barry Fanaro
• Süre: 88 dakika
• Oyuncular: Tommy Lee Jones, Will Smith, Lara Flynn Boyle, Johnny Knoxville, Rosario Dawson
• Müzik: Danny Elfman
• Hasılat: Dünya genelinde yaklaşık 445 milyon dolar