Ay neden bazen gündüz görünür, bazen hiç görünmez?

Ay gündüz görünür, çünkü Dünya'nın çevresinde dolanırken her gün yaklaşık 50 dakika geç doğar ve ayın çoğu günü ufkun üstünde kaldığı saatlerin bir kısmı gündüze denk gelir. Gökyüzünün en parlak ikinci cismi olduğu için güneş ışığıyla aydınlanmış mavi gökte bile seçilebilir. Hiç görünmediği günler ise yeni ay dönemidir: Ay o sırada Güneş'le aynı yönde bulunur, aydınlık yüzü bize dönük değildir ve Güneş'in parıltısında kaybolur.

Ay neden her gün farklı saatte doğar?

Dünya kendi çevresinde dönerken Ay da Dünya'nın çevresinde aynı yönde ilerler ve her gün gökyüzünde yaklaşık 13 derece doğuya kayar. Dünya'nın Ay'ı yeniden ufka getirebilmesi için tam bir dönüşün üstüne bu 13 dereceyi de dönmesi gerekir; bu da ortalama 50 dakika eder. Bu yüzden Ay'ın doğuş saati ay boyunca günün bütün saatlerini dolaşır: bir hafta akşamüstü, bir hafta gece yarısı, bir hafta sabah doğar. Ay'ın evre döngüsü yaklaşık 29,5 gün sürer.

Hangi evrede Ay gündüz görünür?

NASA'nın evrelere göre verdiği doğuş ve batış saatleri, Ay'ı gündüz nerede arayacağınızı söyler:

Evre	Doğuş ve batış	Gündüz görülür mü?
Yeni ay	Güneş'le birlikte doğar ve batar	Hayır, Güneş'in parıltısında kaybolur
Büyüyen hilal	Güneş doğduktan sonra sabah doğar, Güneş battıktan sonra batar	Öğleden sonra, Güneş'e yakın ve zor
İlk dördün	Öğle saatlerinde doğar, gece yarısı dolayında batar	Evet, öğleden sonra doğu-güney göğünde
Büyüyen şişkin ay	Öğleden sonra, gün batımından önce doğar	Evet, akşamüstü
Dolunay	Gün batımında doğar, gün doğumunda batar	Hayır, bütün gece gökte
Küçülen şişkin ay	Gün battıktan sonra gece doğar	Evet, sabahları batı göğünde
Son dördün	Gece yarısı dolayında doğar, öğle saatlerinde batar	Evet, sabahtan öğlene
Küçülen hilal	Sabah çok erken, Güneş'ten önce doğar	Sabah, Güneş'e yakın ve zor

Kısacası ilk dördün ile son dördün dolaylarında Ay'ı gündüz görmek en kolaydır; ilk dördünde öğleden sonra, son dördünde sabah saatlerinde arayın. Bugün Ay'ın hangi evrede olduğunu Bugün Ay hangi evrede? sayfamızdan öğrenebilirsiniz.

Gündüz Ay'ı neden soluk görürüz?

Ay kendi ışığını üretmez, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Yüzeyi aslında oldukça koyudur; ışığı yansıtma oranı aşınmış asfaltınkine yakındır. Yine de gökyüzündeki büyüklüğü sayesinde dolunayda parlaklığı −12,7 kadirdir ve en parlak yıldız Sirius'ten on binlerce kat daha parlaktır. Gündüz ise çevresindeki gökyüzü de güneş ışığının saçılmasıyla aydınlandığı için Ay ile gök arasındaki karşıtlık azalır; Ay soluk, beyazımsı bir disk gibi görünür. Gökyüzünü maviye boyayan bu saçılmayı Gökyüzü neden mavi? yazımızda anlattık.

Ay neden bazı geceler hiç görünmez?

Gece Ay'ı göremiyorsanız bunun iki nedeni olabilir. Birincisi yeni ay döneminde olmaktır: Ay Güneş'le birlikte doğup battığı için gece hiç ufkun üstünde değildir. İkincisi doğuş saatidir: son dördünden sonraki günlerde Ay gece yarısından sonra, küçülen hilal döneminde ise ancak sabaha karşı doğar; akşam saatlerinde gökte yoktur. Bulutlu hava ve yüksek binalar da ufka yakın Ay'ı kolayca gizler.

Kısaca

• Ay her gün ortalama 50 dakika geç doğar, bu yüzden ayın çoğu günü gündüz de gökyüzündedir.
• Gündüz Ay'ı görmek ilk dördünde öğleden sonra, son dördünde sabah en kolaydır.
• Yeni ayda Ay Güneş'le birlikte doğup battığı için görünmez; dolunayda ise yalnız gece görülür.
• Ay, Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığı ve gökyüzünün en parlak ikinci cismi olduğu için mavi gökte bile seçilir.

Bugün Ay'ın hangi evrede olduğunu, dolunay ve yeni ay tarihlerini Ay takvimi sayfasında görebilirsiniz.