Yay takımyıldızı sayılarla

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Yay takımyıldızının büyüklüğünü, Güneş'in orada kaldığı süreyi ve takımyıldızdaki bazı yıldız, bulutsu ve kümelerin parlaklık ile uzaklık değerlerini bir araya getiriyor.

Yay 867 kare derecelik geniş bir alana yayılıyor. Güneş 2026-27 döneminde bu takımyıldızda 32,8 gün geçiriyor; bu, bir aydan biraz uzun bir süre.

Uzaklıklar yakından uzağa sıralandığında aradaki fark çarpıcı biçimde büyüyor:

• Kaus Australis: 1,85 kadir parlaklığında, 143 ışık yılı uzakta.
• Lagün Bulutsusu: Yaklaşık 4.000 ışık yılı uzakta; Kaus Australis'in yaklaşık 28 katı mesafede.
• M22: 10.600 ışık yılı uzaklığıyla listenin en uzak cismi; Kaus Australis'ten yaklaşık 74 kat, Lagün Bulutsusu'ndan ise iki buçuk kattan fazla uzakta.

Yani gökte aynı bölgede görünen bu cisimler, gerçekte birbirinden binlerce ışık yılı ayrı derinliklerde duruyor.

Veriler IAU, ESA'nın Hipparcos uydusu ve ESA/Hubble kaynaklarına dayanıyor. Çaydanlık yıldızları, Samanyolu'nun merkezi ve mitoloji için Yay takımyıldızı maddemizi okuyabilirsiniz.

Yay neden bu kadar kalabalık bir bölge?

Yay'ı özel kılan, Samanyolu galaksimizin merkezinin bu yönde olmasıdır. Gökyüzünün en yoğun yıldız bulutları, en ünlü bulutsuları ve galaksinin merkezindeki süper kütleli kara delik Sagittarius A* bu takımyıldızın sınırları içinde kalır. İnfografikteki cisimlerin tek bir yıldızdan bir yıldız oluşum bölgesine ve bir küresel kümeye uzanması da bu zenginliğin küçük bir örneği.

Güneş'in kaldığı süre IAU sınırlarına göre yapılan hesaptan geliyor: Güneş 2026'da Yay'a 18 Aralık'ta girdi ve 20 Ocak 2027'de Oğlak'a geçecek. Astrolojideki Yay burcu ise yaklaşık 23 Kasım – 21 Aralık arasıdır; iki aralık yalnızca dört gün kadar örtüşür. Aralık gündönümünde Güneş bugün Yay takımyıldızındadır; klasik antik çağda bu nokta Oğlak'taydı ve presesyon onu Roma İmparatorluğu döneminde Yay'a taşıdı.

Lagün Bulutsusu'nun uzaklığı ESA/Hubble değeridir. Bu dev yıldız oluşum bölgesi 55 ışık yılı genişliğe ve 20 ışık yılı yüksekliğe ulaşır; yaklaşık 4,6 kadirlik toplam parlaklığıyla karanlık gökte çıplak gözle sönük bir leke olarak seçilebilir.

Sık sorulanlar

Yay Türkiye'den ne zaman görülür?

Akşam saat 21.00 sularında en iyi Ağustos ve Eylül'de, güney ufkunun üstünde görülür. Takımyıldız hiçbir zaman yükseğe çıkmaz; Ankara'dan bakıldığında Kaus Australis ufkun ancak 16 derece kadar üstüne yükselir.

Kaus Australis adı ne demek?

"Yayın güney bölümü" demektir. Takımyıldızın en parlak yıldızıdır ve "Alfa" adını taşıyan Rukbat'tan yaklaşık yedi kat parlaktır.

M22 nasıl bir cisim?

5,1 kadirlik parlak bir küresel yıldız kümesidir; çok sayıda yıldızın kütleçekimiyle bir arada durduğu yoğun bir topluluk.