Valentin Glushko'nun motor yolu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Sovyet roket motoru tasarımcısı Valentin Glushko'nun hayatındaki dönüm noktalarını zaman sırasıyla gösteriyor.

Glushko 1908'de Odessa'da doğdu. 1929'da GDL'de motor çalışmalarına başladı; ancak 1938'de tutuklandı ve kariyeri kesintiye uğradı. Savaş sonrası dönemde yeniden yükseldi: 1946'da OKB-456'nın baş tasarımcısı oldu, 1954'te ise RD-107/108 motorları üzerinde çalıştı.

Çizelgenin son bölümü büyük programlara ayrılmış:

• 1974: NPO Energia'nın başına geçti.
• 1987: Energia roketi ilk kez uçtu.
• 1988: Buran mekiği tek uçuşunu yaptı.

Zaman çizelgesi, Glushko'nun motor çalışmalarına başladığı 1929'dan Buran'ın uçtuğu 1988'e kadar yaklaşık altmış yıla yayılan bir kariyeri gözler önüne seriyor. Tutuklanmadan sonra baş tasarımcılığa ve ardından NPO Energia'nın yönetimine uzanan çizgi, bu uzun yolun ne kadar inişli çıkışlı olduğunu da gösteriyor.

Veriler Uzay Gündem derlemesine dayanıyor. Glushko'nun hayatı ve tasarladığı motorlar hakkında daha fazlası için Valentin Glushko yazımıza göz atabilirsiniz.

Bu dönüm noktalarının arka planı

Glushko'nun motor çalışmaları Gaz Dinamiği Laboratuvarı'nda (GDL) elektrikli roket motorlarıyla başladı; 1931'de sıvı yakıtlı motorlara yönlendirildi. Bu dönemde ORM-1'den ORM-52'ye uzanan bir deneysel motor dizisi doğdu ve toplam 100 tezgâh testinde 300 kilograma kadar itki elde edildi.

1938'deki tutuklanma, Stalin döneminin Büyük Tasfiye'si sırasında geldi. Glushko sekiz yıl hapis cezasına çarptırıldı, ama hapisteyken de çalıştırıldı ve 1944'te serbest bırakıldı. Adını kalıcılaştıran iş ise RD-107 ve RD-108 motorları oldu: sıvı oksijen ile yüksek arıtılmış gazyağı yakan bu motorlardan dört RD-107 ve bir RD-108, R-7 "Semyorka" roketinde birlikte çalışıyordu. R-7 ailesi Sputnik ve Vostok'u taşıdı; motorların yeni sürümleri bugün hâlâ Soyuz-2 roketlerini uçuruyor.

1974'te Sovyet uzay programı yeniden örgütlenince Korolyov'un eski bürosu ve başka tasarım büroları tek çatı altında toplandı; NPO Energia'nın başına geçen Glushko'nun ilk icraatlarından biri N1 Ay roketini durdurmak oldu.

Sık sorulanlar

Energia roketi ne kadar güçlüydü?

Alçak Dünya yörüngesine yaklaşık 100 ton yük taşıyabiliyordu. Saturn V'ten sonra dünyadaki ikinci süper ağır roketti; güçlendiricilerinde dünyanın en güçlü sıvı yakıtlı motoru olarak tanınan RD-170 kullanıldı.

Buran'ın tek uçuşu nasıl geçti?

İnsansız Buran, Dünya çevresinde iki tur attı ve 206 dakikalık uçuşun iniş dahil her aşamasını tamamen otomatik gerçekleştirdi. Bu, Glushko'nun ölümünden birkaç ay önceydi.