Uzayda bitki yetiştirme: dönüm noktaları

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, uzayda bitki yetiştirme çalışmalarının 2014'ten 2023'e uzanan beş dönüm noktasını zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman akışı şöyle:

• 2014: Veg-01 ile ilk marul hasadı yapıldı.
• 2016: Zinya, Veggie'de çiçek açtı.
• 2017: Advanced Plant Habitat teslim edildi.
• 2019: Veggie PONDS çalışmasında marul ve mizuna yetişti.
• 2023: Cüce domates yetişti.

Dizi, bir yaprak sebze olan marulla başlıyor. İki yıl sonra bir çiçekli bitki olan zinya Veggie'de çiçek açıyor, ertesi yıl da yeni bir yetiştirme birimi olan Advanced Plant Habitat teslim ediliyor. 2019'da marulun yanına mizuna ekleniyor. Son satırda meyve veren bir bitki, cüce domates yer alıyor. İlk ve son satır arasında dokuz yıl var; en uzun boşluk ise 2019 ile 2023 arasındaki dört yıl.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Konuyu daha ayrıntılı okumak için Uzayda bitki yetişir mi? yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Uzayda bitki yetiştirmenin gerekçesi gıda ve yaşam desteğidir. ISS'te bir astronot günde yaklaşık 1,8 kilogram gıda ve ambalaj gerektirir; dört kişilik, üç yıllık bir Mars yolculuğunda bu miktar 11.000 kilogramı bulabilir. 2009 tarihli bir çalışmaya göre A, C ve K vitaminleri, folik asit ve tiamin bir yıl gibi kısa sürede belirgin biçimde azalabilir. Bitkiler taze gıdanın yanında atık suyu geri dönüştürür, oksijen üretir ve havayı temizler.

Zaman çizelgesindeki işlerin çoğu Veggie sistemiyle yapıldı. ORBITEC ile birlikte tasarlanan Veggie'nin kütlesi 8 kilogramdan az, gücü 90 vattır; kırmızı, mavi ve yeşil LED'lerle aydınlatılır. Tohumlar içinde besin ve kök yatağı bulunan "bitki yastıkları"na yerleştirilir. Veg-01'de altı yastığın her birinde "outredgeous" adlı kırmızı romaine marul tohumu vardı; Haziran 2014'te Steve Swanson bitkileri hasat edip dondurdu. Scott Kelly'nin Ocak 2016'daki karesi Veggie'de çiçek açan ilk bitkiyi gösteriyor. 25 Nisan 2019'da Christina Koch marul ve mizuna hasat etti.

Sık sorulanlar

Mikroçekimde bitki yön bulabilir mi?

Yerçekimi yokken bitki kökün ve gövdenin hangi yöne uzayacağını bilmez; ancak yönlü ışık verildiğinde kök ve gövde yine zıt yönlerde uzar.

Uzayda tarım yapılıyor mu?

Hayır; bitkiler tarım ölçeğinde değil, küçük deney kutuları ölçeğinde yetişiyor. Yerçekimsiz ortam bitkinin ölmesi demek değil, yalnızca büyüme biçimini ve hızını değiştiriyor.

Ay ya da Mars toprağında bitki yetişir mi?

2014'te yayımlanan bir çalışmada bu toprakları taklit eden malzemelerde bitkiler 50 gün çimlenip hayatta kaldı; dört türden yalnızca biri tam çiçek oluşumuna ulaştı.