Türkiye'nin yörünge roketi yolu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Türkiye'nin kendi roketiyle yörüngeye ulaşma hedefine giden yolu beş kilometre taşıyla gösteriyor.

• 2012: Ar-Ge çalışmaları başladı; yolculuğun çıkış noktası bu yıl.
• 2018: Şimşek-1 projesi başladı. İlk Ar-Ge adımından altı yıl sonra fırlatma aracı ayrı bir projeye dönüştü.
• 2020: Sıvı yakıtlı bir roket 136 kilometre irtifaya ulaştı.
• 2025: Ailenin ikinci aracı Şimşek-2'nin projesi başladı.
• 2027: İlk fırlatma testi planlanıyor.

Zaman çizelgesi, sürecin aşamalı ilerlediğini gösteriyor: önce araştırma, ardından proje, sonra uçuşta sınanan bir sıvı yakıtlı roket ve ikinci bir aracın projesi. Ar-Ge'nin başladığı 2012 ile planlanan ilk fırlatma testi arasında 15 yıl bulunuyor. Şimşek-1 projesinin başlangıcından ilk fırlatma testine kadar geçecek süre ise dokuz yıl. Listedeki ilk dört adım gerçekleşmiş olaylar; 2027 satırı ise henüz bir plan.

Veriler Roketsan'a dayanıyor. Aracın teknik yapısı ve fırlatma takvimi için Şimşek-1 görev sayfasını okuyabilirsiniz.

Bu yolun arka planı

Çizelgedeki adımların ortak hedefi, Türkiye'nin uydularını başka ülkelerin roketlerine ve fırlatma takvimlerine bağlı kalmadan yörüngeye çıkarabilmesi. Roketsan bu amaçla yola çıktığında önce sonda roketleri geliştirdi. Bu roketler sonraki yıllarda uzaya ulaştı ve uydu fırlatıcısı için gereken kritik alt sistemler uçuşta sınanmış oldu.

Kilometre taşlarının arkasında resmî kararlar var. 29 Ekim 2018'de Savunma Sanayii Başkanlığı, Roketsan'ı Şimşek-1 Sistemi Geliştirme Projesi'nin ana yüklenicisi olarak görevlendirdi; tam yedi yıl sonra, 29 Ekim 2025'te aynı görev Şimşek-2 için verildi. 30 Ağustos 2020'de Lalahan'da Uydu Fırlatma, Uzay Sistemleri ve İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi açıldı ve ilk yerli sonda roketinin 130 kilometreye çıktığı duyuruldu. Bugün ŞİMŞEK ailesi üç kademeli, sıvı yakıtlı bir yapıya sahip; üçüncü kademe uyduları istenen yörüngeye taşıyan hipergolik yakıtlı bir aktarım sistemi.

Sık sorulanlar

136 kilometre neden önemli bir eşik?

Uzayın sınırı 100 kilometre kabul ediliyor. 29 Ekim 2020'de SR-0.1 sonda roketinin ilk prototipi bu çizgiyi aşarak 136 kilometreye çıktı; uçuşta faydalı yük kapsülünün ayrılması da başarıyla denendi.

2027 tarihi ne zaman açıklandı?

Roketsan bu planı 25 Temmuz 2025'te IDEF 2025 fuarında duyurdu. Test için ay ya da gün verilmedi.

Takvim hep aynı mıydı?

Hayır. 2020'de proje "Mikro Uydu Fırlatma Sistemi" adıyla anılıyor ve ilk mikro uydunun 2025'te fırlatılması hedefleniyordu. O günden bu yana hedef kapasite büyüdü, takvim ise ileri kaydı.