Türkiye'nin ilk Ay uzay aracı

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Türkiye'nin ilk Ay uzay aracının kütlesinden görev süresine kadar temel teknik özelliklerini özetliyor.

Yaklaşık 3,5 ton kütleli araç, Ay çevresinde 100 km yükseklikte kutupsal bir yörüngede çalışacak şekilde tasarlanıyor. Görev süresi 1,5 yıla kadar öngörülüyor.

• Yerlilik: Araçtaki 65 ekipmanın 56'sı yerli. Bu, aracın genel yerlilik oranının %80'in üzerinde olmasıyla uyumlu bir tablo çiziyor; ekipman sayısı bakımından dokuz ekipman dışında kalanların tamamı yerli.
• Güç ve yük: Araç 2,6 kW elektrik gücü üretiyor ve 300 kg faydalı yük taşıyabiliyor; bilimsel cihazlar bu kapasiteye sığdırılıyor.
• Görüntüleme: 0,7 m görüntü çözünürlüğü, Ay yüzeyindeki ayrıntıların metre altı ölçekte ayırt edilebileceği anlamına geliyor.

Sayılar birlikte okunduğunda, büyük ölçüde yerli ekipmanla donatılmış, uzun süreli gözlem yapabilecek bir yörünge aracı ortaya çıkıyor. Veriler TÜBİTAK UZAY'a dayanıyor. Programın hedeflerini ve aşamalarını Ay Araştırma Programı maddesinde bulabilirsiniz.

Bu araç hangi görev için tasarlandı?

Sayılar, Milli Uzay Programı'nın stratejik hedeflerinden biri olan Ay Araştırma Programı'nın birinci aşamasına ait. Bu aşamada araç Ay çevresinde yörüngeye oturacak, yüzeyi yukarıdan inceleyecek ve görevin sonunda Ay'a sert iniş yapacak. Sert inişte araç yüzeye frenlenmeden ya da çok sınırlı frenlemeyle ulaşır ve sağlam kalmaz. İkinci aşamada ise yumuşak iniş teknolojisi gösterilecek ve yüzeye bir gezgin bırakılacak.

Araç, TÜBİTAK UZAY'ın Tstar platform ailesinin derin uzaya uyarlanmış sürümü olan TstarD-100 üzerine kuruldu. Derin uzayda haberleşme, ısıl denge ve radyasyon ortamı Dünya yörüngesindekinden farklı olduğu için enstitünün uydu deneyimi yeni koşullara göre uyarlandı; araçtaki yazılımların tamamı da yerli. Faydalı yük kapasitesi dört bilimsel aygıta ayrılıyor: yerli geliştirilen radyasyon kalorimetresi ve radyasyon dozimetresi, İsveç ile iş birliğindeki Ay Nötr Parçacık Teleskobu ve Çin ile iş birliğindeki Dar Açılı Ay Radyometresi. Bu takımdan Ay'ın yüzey özellikleri, su varlığı ve yerel manyetik alanlarına ilişkin veri beklenmekte.

Sık sorulanlar

Neden kutupsal yörünge seçildi?

Kutupsal yörüngedeki araç Ay'ın iki kutbunun üzerinden geçer; Ay döndükçe zamanla yüzeyin neredeyse tamamı aracın altından geçer. Bu, haritalama için ve suyun araştırıldığı kutup bölgelerini düzenli gözlemek için elverişlidir.

1,5 yıl kesin görev süresi mi?

Hayır. Araç Ay yörüngesinde en az üç ay bilimsel operasyon yapacak; performansına bağlı olarak bu süre 1,5 yıla kadar uzatılabilecek.

Araç ne zaman yola çıkacak?

Fırlatmanın 2027'nin ilk yarısında yapılması hedefleniyor. Ay'a ulaşmak yaklaşık iki ay sürecek.