Süper Ay rakamlarla
- Veri kaynağı
- NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Yerberide Dünya'ya uzaklık Yaklaşık 363.300 km Yerötede Dünya'ya uzaklık Yaklaşık 405.500 km Yılın en sönük dolunayına göre boyut En çok %14 büyük Yılın en sönük dolunayına göre parlaklık En çok %30 parlak Yılda süper ay sayısı 3-4
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Süper Ay olayını uzaklık, görünür boyut, parlaklık ve sıklık açısından temel rakamlarla özetliyor.
Ay'ın Dünya'ya uzaklığı yörüngesi boyunca değişiyor:
- Yerberide (en yakın noktada) uzaklık yaklaşık 363.300 km.
- Yerötede (en uzak noktada) uzaklık yaklaşık 405.500 km.
İki değer arasında yaklaşık 42.200 km fark bulunuyor. Dolunay yerberi civarına denk geldiğinde Süper Ay ortaya çıkıyor ve yılın en sönük dolunayına göre görünür boyutu en çok %14 büyüyor, parlaklığı ise en çok %30 artıyor. Parlaklıktaki artışın boyuttaki artıştan belirgin biçimde fazla olması dikkat çekici. Üstelik bu olay seyrek de değil: bir yılda 3-4 Süper Ay görülebiliyor. Kısacası rakamlar, gökyüzünde fark edilebilir bir değişimin her yıl birkaç kez tekrarlandığını ortaya koyuyor; karşılaştırmanın yılın en sönük dolunayına göre yapıldığını akılda tutmak gerekiyor.
Veriler NASA'ya dayanıyor. Olayın ayrıntıları için Süper Ay maddesine göz atabilirsiniz.
Süper Ay nasıl oluşuyor?
Ay'ın Dünya çevresindeki yörüngesi tam bir çember değil, hafifçe basık bir elipstir. Dolunay ise Ay'ın Güneş'e göre Dünya'nın tam karşısına gelmesiyle yaşanır ve Ay'ın o sırada yörüngenin neresinde olduğuyla doğrudan ilgisi yoktur. İki döngünün uzunlukları farklı olduğu için dolunay kimi zaman yerberiye, kimi zaman yeröteye denk gelir. Yılda yaşanan 12 ya da 13 dolunaydan birkaçı bu tanıma girer ve NASA'nın belirttiğine göre süper aylar hep art arda gelir.
Parlaklık farkının boyut farkından büyük olmasının nedeni basit: ışık uzaklığın karesiyle azalır. Yine de NASA, yüzde 14'lük farkın gözle ayırt edilebilecek bir boyut değişimi yaratmadığını vurgular; fark ancak iki görüntü yan yana konunca belirginleşir. Süper Ay'ı “dev gibi” gösteren asıl etken çoğu zaman Ay yanılsamasıdır: Ay ufka yakınken beynimiz onu gökyüzünün tepesindeyken olduğundan çok daha büyük algılar.
Sık sorulanlar
Süper Ay resmî bir astronomi terimi mi?
Hayır. Adı 1979'da astrolog Richard Nolle ortaya attı. Gökbilimciler aynı olay için yerberi-sizijisi ya da “yerberi dolunayı” demeyi yeğler; yeröteye denk gelen dolunaya ise “mikro Ay” denir.
Süper Ay deprem ya da afet getirir mi?
Bu iddialar bilim insanlarınca çürütülmüştür. Ay yakınken gelgit kuvveti biraz artar, ancak bu etki görece zayıftır.
En yakın süper ay ne zaman?
21. yüzyılın en yakın süper ayının 6 Aralık 2052'de yaşanması bekleniyor. Ay'ın yörüngesi hesaplanabildiği için bu tarihler yıllar öncesinden bilinir.
