PLATO'nun 26 gözü

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, ESA'nın PLATO görevinin 26 kamerasını ve görevin temel teknik rakamlarını bir arada gösteriyor.

Başlıktaki "26 göz", aracın kameralarını anlatıyor: bunların 24'ü normal, 2'si hızlı kamera. Kameraların birlikte oluşturduğu toplam görüntü yaklaşık 2 milyar piksel; bu da kamera başına ortalama 77 milyon piksel civarına denk geliyor.

• Görüş alanı: 2.232 derece kare
• İzlenecek yıldız: 200.000'den fazla
• Fırlatma kütlesi: yaklaşık 2.300 kg
• Görev süresi: 4 yıl, 8,5 yıla uzayabilir

Geniş görüş alanı ile izlenecek yıldız sayısı birbirini tamamlıyor: çok sayıda kamera, gökyüzünün geniş bir bölgesine bakarak 200.000'i aşkın yıldızı izlemeyi hedefliyor. Görev süresi 4 yıl olarak planlanmış, ancak 8,5 yıla kadar uzayabilir; bu, temel sürenin iki katından da fazla. Yaklaşık 2.300 kg'lık fırlatma kütlesi ise bu kadar kamerayı taşıyan aracın ağırlığını gösteriyor.

Veriler Avrupa Uzay Ajansı'na (ESA) dayanıyor. Görevin ayrıntıları için PLATO sayfasına bakabilirsiniz.

PLATO neyi arayacak?

ESA, görevin sorusunu "Evrende ikinci bir Dünya var mı?" diye özetliyor. PLATO, Güneş'e benzeyen parlak yıldızların yaşanabilir bölgesine kadar uzanan yörüngelerdeki kayalık gezegenleri geçiş (transit) yöntemiyle arayacak: bir gezegen yıldızının önünden geçtiğinde yıldızın ışığı çok az kısılır; kısılmanın derinliği gezegenin büyüklüğünü, tekrarlanma aralığı da yörünge süresini verir. ESA'ya göre Dünya benzeri gezegenleri yakalamak için parlaklıktaki milyonda 80'den küçük değişimleri ayırt etmek gerekiyor.

Tek büyük ayna yerine birlikte çalışan küçük kameralar kullanılmasının nedeni, geniş bir gökyüzü alanını aynı anda izlemek; ESA bu tasarımı böceklerin bileşik gözlerine benzetiyor. Normal kameralar 25 saniyede, hızlı kameralar 2,5 saniyede bir görüntü alıyor; hızlı kameralar parlak yıldızları izliyor ve aracın hassas yönlendirilmesinde de kullanılıyor. 2.232 derece karelik alan gökyüzünün yaklaşık yüzde 5'ine karşılık geliyor. Verinin tamamı Dünya'ya indirilemeyeceği için her hedef yıldızın çevresinden yalnız 6 x 6 piksellik küçük bir kesit gönderilecek.

Sık sorulanlar

Adındaki "salınımlar" ne anlama geliyor?

Yıldızlar içlerinde yayılan ses dalgaları yüzünden hafifçe titreşir. Bu titreşimleri inceleyen yıldız sismolojisi, yıldızın iç yapısını, büyüklüğünü ve yaşını ortaya koyar; gezegen ölçümlerinin hassasiyeti de buna bağlı.

PLATO ne zaman fırlatılacak?

ESA'nın güncel takvimine göre Nisan 2027'de bir Ariane 6 ile. Teleskop, Dünya'dan 1,5 milyon kilometre uzaktaki Güneş-Dünya L2 noktasının çevresine yerleşecek ve her hedef yıldızı en az iki yıl izleyecek.