Laplace'ın bilim yolculuğu
- Veri kaynağı
- St Andrews Üniversitesi (MacTutor)
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
1749 Beaumont-en-Auge'da doğar 1773 Bilimler Akademisi'ne girer 1785 Genç Napolyon'u sınar 1795 Boylamlar Bürosu kurulur 1796 Dünya Sistemi'nin Açıklaması 1799 Gök Mekaniği'nin ilk ciltleri 1812 Olasılık kuramı kitabı 1827 Paris'te ölür
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Pierre-Simon Laplace'ın doğumundan ölümüne uzanan bilimsel yolculuğunu zaman çizelgesiyle özetliyor.
Laplace 1749'da Beaumont-en-Auge'da doğdu ve doğumundan 24 yıl sonra, 1773'te Bilimler Akademisi'ne girdi. 1785'te genç Napolyon'u sınavdan geçirdi; 1795'te ise Boylamlar Bürosu kuruldu.
Çizelgenin en yoğun bölümü yayınlarına ayrılıyor:
- 1796: Dünya Sistemi'nin Açıklaması.
- 1799: Gök Mekaniği'nin ilk ciltleri.
- 1812: olasılık kuramı kitabı.
Bu üç eser 16 yıllık bir döneme yayılıyor ve Laplace'ın ilgisinin gök cisimlerinin hareketinden olasılık kuramına nasıl genişlediğini gösteriyor. Laplace 1827'de Paris'te öldü; çizelge böylece yaklaşık sekiz on yıllık bir yaşamı kapsıyor. Akademiye girişinden ölümüne kadar geçen 54 yıl, onun üretken bilim kariyerinin çerçevesini oluşturuyor.
Veriler St Andrews Üniversitesi'nin MacTutor arşivine dayanıyor. Laplace'ın yaşamı ve çalışmaları için Pierre-Simon Laplace kimdir yazımızı okuyabilirsiniz.
Laplace'ın bilime katkısı neydi?
Laplace, Newton'un kütleçekim kuramını Güneş Sistemi'nin bütününe matematiksel olarak uygulayan isimdi. Normandiya'da elma şarabı ticaretiyle uğraşan bir ailenin çocuğuydu; teoloji okumak için girdiği Caen Üniversitesi'nde matematiği keşfetti ve d'Alembert'e yazılmış bir tanıtım mektubuyla Paris'e gitti. 19 yaşında École Militaire'e profesör olarak atandı ve üç yıldan kısa sürede Bilimler Akademisi'nde 13 makale okudu.
Kariyerinin ana sorusu Güneş Sistemi'nin kararlılığıydı: gezegenlerin birbirini çekmesi yörüngeleri uzun vadede bozar mıydı? Laplace, Jüpiter ile Satürn'deki sapmaların yaklaşık 900 yıllık bir döngüde gidip geldiğini, yörüngelerin basıklık ve eğimlerinin küçük kalıp kendini düzelttiğini gösterdi. Bu birikim beş ciltlik Gök Mekaniği'nde toplandı. Siyasette de görünürdü: 1784'te Kraliyet Topçu Birliği'nin sınav görevlisi olmuş, Napolyon onu 1799'da kısa süreliğine İçişleri Bakanı yapmıştı.
Sık sorulanlar
Gök Mekaniği ne zaman tamamlandı?
İlk iki cilt 1799'da, üçüncü ve dördüncü ciltler 1802 ve 1805'te, beşinci cilt ise 1825'te yayımlandı.
Dünya Sistemi'nin Açıklaması neden önemli?
Laplace bu eserde Güneş Sistemi'nin dönen, kızgın bir gaz bulutundan oluştuğunu öne süren bulutsu hipotezini anlattı. İlk baskılarında ışığın bile kaçamayacağı "karanlık yıldızlar" fikrine de yer verdi.
1812'deki olasılık kitabının mirası ne?
Olasılıkların Analitik Kuramı'nı 1814'te Olasılıklar Üzerine Felsefi Deneme izledi. Bu ikinci eserdeki "Laplace'ın şeytanı" düşünce deneyi, bilimsel determinizmin en bilinen anlatımlarından biri oldu.
