ESCAPADE'in Mars'a uzun yolu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, NASA'nın ESCAPADE görevinin 2025'teki fırlatmadan 2028'de başlayacak bilim gözlemlerine uzanan yolculuğunu yıl yıl gösteriyor.

Çizelge dört aşamadan oluşuyor ve her yıla bir adım düşüyor:

• 2025: New Glenn ile fırlatma.
• 2026: Dünya geçişi ve Mars'a yöneliş.
• 2027: Mars yörüngesine giriş.
• 2028: Bilim gözlemlerinin başlaması.

Başlıktaki "uzun yol" ifadesi bu takvimden anlaşılıyor: fırlatmadan Mars yörüngesine girişe iki yıl, bilim gözlemlerinin başlamasına ise üç yıl geçiyor. Dört satırlık bu kısa tablo, aslında dört yıla yayılan bir yolculuğu anlatıyor. Çizelgede Mars'a yönelişin fırlatmanın hemen ardından değil, 2026'daki Dünya geçişiyle birlikte geldiği görülüyor. Mars yörüngesine girdikten sonra da gözlemlerin başlaması için bir yıllık bir ara bulunuyor; yani yolculuğun ilk iki yılı Mars'a ulaşmaya, üçüncü yılı ise gözlemlere hazırlığa ayrılmış durumda.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Görevin ayrıntıları için ESCAPADE sayfasına bakabilirsiniz.

ESCAPADE Mars'ta neyi ölçecek?

Mars bugün soğuk, kuru ve çok ince bir atmosfere sahip; oysa geçmişte daha sıcak, sulak ve kalın bir atmosferi vardı. Bilim insanları bu dönüşümün önemli bir bölümünden Güneş rüzgârını sorumlu tutuyor. Gezegenin bugünkü manyetik ortamı, kabuktaki eski mıknatıslanma bölgeleriyle Güneş rüzgârının üst atmosferle etkileşmesinden doğan değişken bir alanın karışımı; NASA buna "melez" manyetosfer diyor. ESCAPADE'in iki özdeş aracı, bu ortamın Güneş rüzgârına anlık tepkisini ve atmosfer kaybını nasıl sürdürdüğünü ölçecek.

Takvimin uzun olmasının nedeni alışılmadık rota. Mars görevleri genellikle 26 ayda bir açılan pencerelerde fırlatılır; ESCAPADE ise pencereyi beklemeden yola çıktı ve Güneş-Dünya L2 noktası çevresinde böbrek fasulyesi biçimli bir bekleme yörüngesine girdi. Kasım 2026'da Dünya'ya dönüp gezegenimizin kütleçekiminden hız alacak, ardından yaklaşık 10 aylık bir yolculukla Mars'a varacak. NASA bu yaklaşımı, Mars'a neredeyse her zaman fırlatma yapılabilmesini sağlayacak yeni bir stratejinin öncüsü olarak görüyor.

Sık sorulanlar

Bilim evresi ne kadar sürecek?

11 ay. İlk 6 ayda araçlar aynı yörüngede art arda uçacak, sonraki 5 ayda biri Güneş rüzgârını gezegenden uzakta ölçerken öteki Mars'a yakın kalacak. NASA, yolculuklar dâhil toplam görev süresini 3 yıl 7 ay olarak veriyor.

Neden iki araç?

Önceki görevler tek araçla ya Güneş rüzgârının içinde ya da gezegene yakın bir noktada ölçüm yapabiliyordu. İki araç, nedeni ve sonucu aynı anda ölçebilecek.