Başak takımyıldızı sayılarla
- Veri kaynağı
- IAU, ESA Hipparcos, NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Alan 1294 kare derece 88 takımyıldız içinde 2. büyük Güneş'in kaldığı süre 44,5 gün (2026) Spica'nın uzaklığı 250 ışık yılı Sombrero Galaksisi'nin uzaklığı yaklaşık 31 milyon ışık yılı 3C 273'ün uzaklığı yaklaşık 2,4 milyar ışık yılı
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Başak takımyıldızının büyüklüğünü, Güneş'in bu bölgede kaldığı süreyi ve yıldızdan galaksilere uzanan üç gök cisminin bize uzaklığını gösteriyor.
Başak gökyüzünde 1294 kare derece yer kaplıyor ve 88 takımyıldız içinde en büyük ikinci takımyıldız. Bu geniş alan, Güneş'in 2026'da Başak'ın sınırları içinde neden 44,5 gün geçirdiğini de açıklıyor.
Uzaklıklar, takımyıldızın ne kadar farklı derinlikler barındırdığını gösteriyor:
- Spica: 250 ışık yılı
- Sombrero Galaksisi: yaklaşık 31 milyon ışık yılı
- 3C 273: yaklaşık 2,4 milyar ışık yılı
Sombrero Galaksisi, Spica'dan yüz bin kattan fazla daha uzakta; 3C 273 ise Sombrero Galaksisi'nden de yaklaşık 77 kat daha öteye uzanıyor. Gökyüzünde aynı bölgede görünen bu üç cisim, aslında birbirinden son derece farklı mesafelerde bulunuyor.
Veriler Uluslararası Astronomi Birliği'ne (IAU), Avrupa Uzay Ajansı ESA'nın Hipparcos ölçümlerine ve NASA'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Başak takımyıldızı yazısına göz atabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Başak, burçlar kuşağının en büyük takımyıldızıdır; gökyüzünün tamamında yalnız Suyılanı ondan büyüktür. Gök ekvatoru ile ekliptik bu takımyıldızın içinde kesişir: Eylül ekinoksunda Güneş'in bulunduğu nokta bugün Zavijava yıldızının çok yakınındadır. Güneş'in en uzun süre kaldığı takımyıldız da Başak'tır; IAU sınırlarına göre yapılan hesapta Güneş 2026'da Başak'a 17 Eylül'de girdi, 31 Ekim akşamı Terazi'ye geçti.
İnfografikteki büyük uzaklıklar, Başak'ın galaksi bakımından çok zengin bir bölge olmasından geliyor. Sombrero Galaksisi (M104) kenarı bize dönük bir sarmaldır; yaşlı yıldızlardan oluşan şişkin ortası ve onu kesen belirgin toz şeridi ona meksika şapkası görünümünü verir. Başak Kümesi'nin güney kenarında yer alsa da kümenin üyesi değildir. 3C 273 ise tanımlanan ilk kuasardır; yaklaşık 12,9 kadirlik parlaklığıyla gökyüzünde optik olarak en parlak kuasar odur.
Spica'nın adı Latince "başak" demektir ve Babil'deki "Saban İzi" takımyıldızının tahıl başağı geleneğini sürdürür; takımyıldızın Türkçe adı da buradan gelir.
Sık sorulanlar
Spica'yı nasıl bulurum?
Büyük Kepçe'nin kulpunun kavisini önce Çoban takımyıldızındaki Arcturus'a, oradan biraz daha güneye uzatın; karşınıza mavimsi beyaz Spica çıkar.
Başak burcu ile takımyıldızı örtüşüyor mu?
Yalnız bir haftalık bir dilimde. Astrolojik Başak burcu yaklaşık 24 Ağustos – 23 Eylül arasıdır; aradaki kayma presesyonun sonucudur.
İlk kara delik görüntüsü Başak'ta mı?
Evet. Olay Ufku Teleskobu ekibi 10 Nisan 2019'da Başak Kümesi'nin en büyük galaksisi M87'nin merkezindeki kara deliğin görüntüsünü yayımladı.
