Akrep takımyıldızı sayılarla

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Akrep takımyıldızının alanını, Güneş'in bu takımyıldızda geçirdiği süreyi ve öne çıkan gök cisimlerinin uzaklıklarını sayılarla özetliyor.

Akrep gökyüzünde 497 kare derecelik bir alan kaplıyor. Ekliptiğin, yani Güneş'in yıllık yolunun Akrep'ten geçen bölümü yalnızca 6,6 derece uzunluğunda. Bu kısa parça yüzünden Güneş 2026'da takımyıldızda yalnızca 6,5 gün kaldı; bir haftayı bile doldurmayan bir süre.

• Antares: Yaklaşık 550 ışık yılı uzakta. Ankara'dan bakıldığında ufkun en fazla 24 derece üstüne çıkıyor; yani Türkiye'den Akrep hep alçakta görünüyor.
• M7 kümesi: 980 ışık yılı uzaklığıyla Antares'ten yaklaşık 430 ışık yılı daha uzakta, neredeyse onun iki katı mesafede.

Gökyüzünde yan yana görünen bu cisimlerin uzaklıkları arasındaki fark, bir takımyıldızın gerçek bir yıldız ailesi değil, Dünya'dan bakınca oluşan bir görüntü olduğunu da hatırlatıyor.

Veriler IAU, ESA'nın Hipparcos uydusu ve ESO kaynaklarına dayanıyor. Takımyıldızın yıldızları, mitolojisi ve nasıl bulunacağı için Akrep takımyıldızı maddemize bakabilirsiniz.

Akrep neden Türkiye'den hep alçakta görünür?

Akrep, güney gök yarıküresinde, Samanyolu'nun merkezine yakın bir bölgede, batısında Terazi, doğusunda Yay bulunan bir burç takımyıldızıdır. Kökü Yunan kültüründen de eskidir; Batlamyus'un 2. yüzyılda saydığı 48 takımyıldızdan biridir. Büyük bölümü gök ekvatorunun epey güneyinde kaldığı için Türkiye'den hiçbir zaman yükseğe çıkmaz: kuyruğun ucundaki Shaula, Ankara'dan bakıldığında ancak 13 dereceye ulaşır. Akdeniz kıyılarından takımyıldız birkaç derece daha yüksekte görünür; kuyruğu tam görmek için güney ufku açık, ışıksız bir yer gerekir.

Güneş'in kaldığı süre, IAU'nun 1930'da kesinleşen sınırlarına göre yapılan hesaptan çıkıyor. Bu hesapta Güneş 2026'da Akrep'e 23 Kasım akşamı girdi, 30 Kasım sabahı Yılancı'ya geçti. Yani astrolojik Akrep burcu (yaklaşık 24 Ekim – 22 Kasım) bittikten sonra Güneş takımyıldıza ancak ulaşıyor. Bunun bir nedeni Dünya ekseninin yalpalaması, yani presesyon; öteki, ekliptiğin Akrep'ten geçen parçasının kısa, Yılancı'dan geçen parçasının daha uzun kalması.

Antares bir kırmızı üstdevdir. Yüzeyi 2017'de ESO'nun Çok Büyük Teleskop İnterferometresi (VLTI) ile, Güneş dışındaki herhangi bir yıldız için o güne kadar elde edilen en ayrıntılı biçimde görüntülendi.

Sık sorulanlar

Akrep'i en iyi ne zaman görebilirim?

Temmuz ve Ağustos akşamlarında güney ufkunun üstünde, en yüksek konumundadır. Haziran'da güneydoğuda yükselir, Eylül'de güneybatıda alçalarak kaybolur.

M7 çıplak gözle görülür mü?

Evet. Batlamyus Kümesi diye de bilinen bu açık kümenin toplam parlaklığı 3,3 kadirdir; karanlık bir gökte kuyruğun yakınında çıplak gözle seçilir.

Antares adı ne demek?

Yunanca "Ares'in (Mars'ın) rakibi" anlamına gelir. Yıldız bu adı, Mars'ı andıran kırmızımsı renginden alır.