2 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Electron fırlatması: The Sea God Surveys (iQPS Launch 9)2 Kasım 2026, 19:41

Webb, NGC 7129'da tozun ardına saklanmış genç yıldızları ve jetlerini gösterdi

Webb, NGC 7129'da tozun ardına saklanmış genç yıldızları ve jetlerini gösterdi
Çeken araç ya da kişi
James Webb Uzay Teleskobu (NIRCam)
Kaynak
NASA Günün Görüntüsü
Fotoğrafla ilgili yazı
Yazıyı oku →

Görüntünün ortasında, Webb'e özgü sekiz kollu kırınım deseniyle en çok parlayan sarımsı bir yıldız duruyor. Solunda, görüntünün kenarına kadar uzanan ve içinde irili ufaklı mavi yıldızlar barındıran altın sarısı bir gaz ve toz bölgesi var. Sağında ise içinde yumuşak beyaz ışık saçan ön yıldızların bulunduğu, alev gibi topaklı, kırmızı bir toz ve gaz bulutu yükseliyor. Üst kısımda yoğun gri gazın içinde birkaç parlak ön yıldız ve çevrelerini maviye boyayan ışıkları görülüyor; karenin her yerine de arka plandaki galaksiler serpiştirilmiş. NASA'nın 6 Ekim 2026'da yayımladığı bu kare, Dünya'dan yaklaşık 3.300 ışık yılı uzaktaki NGC 7129 adlı yıldız doğumevini gösteriyor.

Renklerin anlamı

NASA'ya göre altın renkli bölge sıcak, atomik hidrojen gazını; kırmızı bölümler ise içine gömülü ön yıldızların şok dalgalarıyla sarstığı daha soğuk moleküler hidrojen gazını temsil ediyor.

Yıldızların farklı yaşları

Kümedeki yıldızlar farklı gelişim evrelerinde. En büyük kütleli ve en olgun olanı, en belirgin kırınım desenine sahip merkezdeki LkHα 234 yıldızı. NASA'ya göre bu, Güneş'in 5 ila 8 katı kütleli bir "anakol öncesi" yıldız: Kütle toplamayı büyük ölçüde bitirmiş, kütleçekimiyle büzüldükçe ısınıyor ve zamanla Güneş gibi hidrojen yakmaya başlayacak.

  • Altın kovuk: Yıldızın solundaki, yaklaşık 3,5 ışık yılı genişliğindeki kovuk, merkezdeki yıldızın etkisinin en büyük kanıtı. Yıldızın önceki evrelerindeki dış akışlar yoğun moleküler buluta oyulmuş; gazın bir kısmı savrulurken bir kısmı sıkışarak yeni yıldızlar için koşul oluşturuyor.
  • Yay şokları: Kovuğun içindeki bazı genç yıldızların rüzgârları gaza çarparak kavisli sıkışmış gaz yapıları ve daha küçük kovuklar yaratıyor.
  • Keskin sırt: Kovuğun üst kenarındaki sınır, hidrojen moleküllerinin atomlara ayrıştığı bir "fotoayrışma bölgesi". Bu bölge, moleküler bulutların milyonlarca yıl içinde nasıl aşınacağına dair ipuçları veriyor.
  • Kırmızı topaklar: Sağdaki bölge çok daha genç cisimleri, ön yıldızları saklıyor. Bunlar kütle topladıkça aşırı ısınmış madde fışkırtıyor; bu akışlar çevrelerindeki yoğun gazla etkileşip hem dokulu görünümü hem de kırmızı parıltıyı oluşturuyor.

Sol üstteki mavi bulutsunun merkezinde, çevresi halka biçimli bir diskle sarılı bir ön yıldız var. Bu disk çevresindeki bulutsuya gölge düşürüyor; NASA bunu Hubble'ın gözlediği "Yarasa Gölgesi" adlı yapıya benzetiyor.

Neden önemli?

Yıldızlar, soğuk ve yoğun toz-gaz bulutları içinde doğuyor; bu tozlu kozalar yüzünden genç yıldızları özellikle kızılötesi ışığı yakalayamayan teleskoplarla görmek çoğu zaman imkânsız. James Webb Uzay Teleskobu'nun yüksek kızılötesi duyarlılığı, gökbilimcilerin bu tozun ardına bakmasını sağlıyor. NASA'ya göre bölge daha önce emekli Spitzer Uzay Teleskobu ile de gözlenmişti; Webb'in daha yüksek çözünürlüğü çok daha ayrıntılı gaz ve toz ipliklerini ve çok sayıda arka plan galaksisini ortaya koyuyor. Gökbilimciler bu verilerle yıldızların ve ön yıldızların çevrelerindeki gazı nasıl etkilediğini incelemeyi sürdürecek. Görüntüyü STScI'dan Alyssa Pagan işledi.

Bu tür bölgeler hakkında daha fazlası için yıldız oluşum bölgesi maddemize bakabilir, görüntünün ayrıntılarını haberimizde okuyabilirsiniz.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Çok okunanlar

  1. Güneş neden ikizlerinden daha fakir? Yeni açıklama doğum yerini galaksi merkezine yaklaştırıyor
  2. 18. kez uçan Falcon 9 iticisi, 27 Starlink uydusunu daha Kaliforniya'dan yörüngeye taşıdı
  3. Google'ın Suncatcher uydusu yörüngeden ilk yanıtını gönderdi: TPU'da yazılan bir haiku
  4. Haftanın fırlatmaları: Vandenberg'den USSF-432, Yeni Zelanda'dan Japon radar uydusu
  5. IRIS² uyduları için ilk anten siparişi: MDA, 66 uydulu ilk katmana dijital anten verecek

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

3. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar