Webb, Karina Bulutsusu'nda kapağı açık bir yıldız sandığı görüntüledi

Görüntü, parlak yıldızlarla ve ışıldayan gaz bulutlarıyla dolu bir uzay bölgesini gösteriyor. Ortada, en yoğun bulutlar kapağı ardına kadar açılmış bir sandık biçimini alıyor ve sandık içeriden aydınlanıyormuş gibi parlıyor. Tabanında bulut dağılarak kalın gazdan uzun sütunlara dönüşüyor. Arka plandaki bulutların bir kısmı koyu turuncu topaklar, bir kısmı ise geniş ve soluk puslar hâlinde. Ön planda birkaç parlak yıldız var; en büyüğü ve en parlağı sandığın kapağının hemen önünde duruyor.

Karina'nın heykel bahçesi

Bu sahne, James Webb Uzay Teleskobu'nun 6 Ağustos 2026 tarihli kızılötesi görüntüsünden. ESA/Webb'in "Ayın Görüntüsü" serisindeki açıklamaya göre bölge, Karina (Omurga) takımyıldızında, bizden yalnızca 7.500 ışık yılı uzaklıktaki Karina Bulutsusu'nda yer alıyor. Yaklaşık 260 ışık yılı boyunca uzanan bulutsu, Webb'in ilk görüntülerinde tanıtılan Kozmik Uçurumlar'a da ev sahipliği yapıyor. Karina, gökbilimcilerin yıldız oluşumunun tüm yelpazesini inceleyebildiği en yakın yüksek kütleli yıldız oluşum bölgesi; galaksimizin en kütleli yıldızlarından bazılarını ve on binlerce ön yıldızı barındırıyor.

Sandıkta mücevher değil, yıldız var

"Hazine Sandığı" adı verilen yapı, kuyruklu küre (cometary globule) olarak bilinen bir cisim: yoğun ve karanlık bir başı, savrulan bir kuyruğu olan yalıtılmış bir gaz ve toz bulutu. Bu tür bulutlar çoğu zaman kuyruklu yıldızlara benzer, ama bu örnek gerçekten de kapağı açık tahta bir sandığı andırıyor. İçindeki parıltının kaynağı ise genç bir yıldız kümesi; bu ışığı Webb'in hassas Yakın Kızılötesi Kamerası (NIRCam) ortaya çıkardı. Araştırmacılar kümede yaklaşık 70 yıldız bulunduğunu, en kütlelisinin Güneş'in kabaca 19 katı kütleli, nadir görülen O tipi bir yıldız olduğunu tahmin ediyor. Küme muhtemelen 1,3 milyon yaşında; daha önceki tahminler 100.000 yıl kadar genç olabileceğini öne sürmüştü. Bu gençlik yüzünden küme hâlâ bulutun derinliklerine gömülü, yıldızların birçoğunun çevresinde yıldız çevresi diskler bulunduğuna dair kanıtlar da var. Zamanla bu yıldızların ışığı çevredeki bulutu dağıtıp kümenin tamamını açığa çıkaracak.

Şekli veren komşular

ESA'ya göre sandığın biçiminin anahtarı kadrajın dışında: Gökyüzünde ölçüldüğünde yaklaşık 39 ışık yılı kuzeybatıda, bulutsunun en parlak cismi Eta Carinae duruyor. En az iki yıldızdan oluşan bu sistemin yıldızlarından biri Güneş'in 100 katı kütleli ve tek başına Güneş'ten yaklaşık 5 milyon kat daha parlak. Yakındaki Trumpler 16 kümesinin son derece sıcak, kütleli yıldızları da bu ışınıma katkıda bulunuyor. Bu yıldızların ışınımı ve rüzgârları, içerideki kümeyle birlikte bulutu aşındırıyor. En olası senaryoya göre küme önce bugünkünden büyük bir gaz bulutunda doğdu; ardından komşu yıldızların güçlü etkisi seyrek gazı süpürüp yalnızca bugünkü sandığı oluşturan yoğun gazı geride bıraktı.

Gözlemler, Karina'daki genç yıldızların çevrelerinden nasıl gaz topladığını ve bunu akıntılarla nasıl dışarı attığını inceleyen bir Webb programının (5408 numaralı program, yürütücüsü M. Reiter) parçası. Bu çalışmalar genç yıldızların çevrelerini nasıl şekillendirdiğini anlamaya yardım edecek. Bulgular hakkında daha fazlasını haberimizde okuyabilir, bu tür yapıları bulutsular rehberimizde tanıyabilirsiniz.