Webb'in kızılötesi gözünden Aslan Bulutsusu'nun yüzü ve tozdan yelesi
- Çeken araç ya da kişi
- James Webb Uzay Teleskobu (NIRCam ve MIRI)
- Kaynak
- NASA Günün Görüntüsü
- Fotoğrafla ilgili yazı
- Yazıyı oku →
Siyah uzay fonunun ortasında, erkek bir aslanın başını andıran yuvarlak bir bulutsu duruyor. Tam merkezde, sekiz kollu kırınım çizgileriyle çevrili küçük, pembemsi beyaz bir nokta görülüyor: Bu bir beyaz cüce. Yıldızın çevresinde mor-pembe, mağaramsı kabarcıklar ve kabuk benzeri halkalar var; bunlar birlikte, tepesinde iki küçük yay bulunan oval bir şekil oluşturarak aslanın yüzünü ve kulaklarını hatırlatıyor. Yüzün çevresinde ise kalınlığı her yerde aynı olan, mor-mavi tonlu kalın bir halka uzanıyor; bu halka bir yeleye benziyor. Yüze yakın kısım bulutlu görünürken yelenin dış kenarlarında kuyruklu yıldız kuyruklarını andıran toz topakları seçiliyor. Arka planda uzak galaksiler ve yıldızlar var.
İki kamera, tek aslan
NGC 2392 ya da takma adıyla Aslan Bulutsusu, bir gezegenimsi bulutsu. James Webb Uzay Teleskobu onu Yakın Kızılötesi Kamera (NIRCam) ve Orta Kızılötesi Aracı (MIRI) ile görüntüledi; NASA görüntüyü 10 Ağustos 2026'da yayımladı. Hubble Uzay Teleskobu aynı bulutsuyu 2000 yılında görünür ışıkta incelemiş, aslan yüzünü ve kuyruklu yıldız biçimli puslu cisimlerden oluşan "yeleyi" ortaya koymuştu. NASA'ya göre Webb'in kızılötesi görüntüleri ilk bakışta Hubble'ınkine benzese de yüksek çözünürlüğü sayesinde yoğun toz topakları ve iyonlaşmış gaz pusu gibi ayrıntıları çok daha net gösteriyor. Görüntüyü STScI'den Alyssa Pagan işledi.
Ölen bir yıldızın son eseri
Bulutsunun görünümünün ardındaki güç, merkezdeki ölü yıldızın kalıntısı. Aslanın burnu gibi duran bu nokta, enerjisi ve ışınımıyla çevresindeki karmaşık yapıları besliyor. Kütleli yıldızlar ömürlerinin sonunda süpernova olarak patlar, ama bu olaylar seyrektir. Evrendeki yıldızların çoğu, NGC 2392'nin yıldızı gibi daha düşük kütlelidir. Böyle bir yıldız çekirdeğindeki nükleer tepkimelerle kendini taşıyamaz hâle gelince kararsızlaşır, titreşir ve dış katmanlarını atarak kütle kaybeder; bu katmanlar, gezegenimsi bulutsu denen gaz ve toz kabuklarına dönüşür. Geriye çok sıcak yıldız çekirdeği, yani beyaz cüce kalır. NASA'ya göre bu evredeki yıldızlar evrendeki gözlenebilir tozun önemli bir bölümünü üretiyor.
Aslan Bulutsusu'nda oksijence zengin merkez yıldızın ölümü, her şeyi içeriden "pişiren" bir beyaz cüce bıraktı. Beyaz cüce, aslanın yüzünü oluşturan iyonlaşmış gaz kabarcığını yaratıyor; kabarcık zamanla genişliyor ve yolundaki tozu yok ediyor. Yele, merkezdeki beyaz cücenin aydınlattığı bir toz kabuğunun iç yüzü. Kuyruklu yıldız kuyruklarına benzeyen tutamlar ise yıldız çekirdeğinin ışınımından sağ çıkan ve arkalarındaki maddeyi koruyan yoğun toz topakları. Süpürülen gazın neden halkalar ve kabuklardan oluşan karmaşık bir yapıya sahip olduğu, gezegenimsi bulutsularda sık görülen bu özellik nedeniyle hâlâ araştırılıyor.
Kısa ömürlü bir manzara
Bu gaz ve toz topluluğunun bugünkü biçimini alması birkaç bin yıl sürdü ve değişim hâlâ sürüyor. Gökbilimciler aslanın yaklaşık 10.000 yıl içinde dağılacağını tahmin ediyor; bu, gökbilim ölçeğinde çok kısa bir süre. Güneş'in kırmızı devden beyaz cüceye uzanan geleceğini Güneş'in geleceği rehberimizde anlattık. Webb'in Aslan Bulutsusu görüntülerini haberimizde daha ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
