Andromeda

Uzay Yolu'nun yaratıcısı Gene Roddenberry, 1991'de hayatını kaybettiğinde arşivinde hiç kullanılmamış fikirler bırakmıştı. Bunlardan biri, 2000'de Gene Roddenberry's Andromeda adıyla ekrana geldi. Kevin Sorbo'nun başrolünü üstlendiği dizi, çöken bir galaksiler arası medeniyeti yeniden kurmaya çalışan bir kaptanı anlatıyor ve beş sezon boyunca sürdü.

Fragman

Konusu

Binlerce yıl sonrasının evreninde Sistemler Topluluğu (Systems Commonwealth), Samanyolu, Üçgen ve Andromeda galaksilerine yayılmış bir anayasal monarşidir. Topluluk, yayılmacı ve asalak bir tür olan Magog ile savaştadır. Barış görüşmeleri sırasında Magog'a bir gezegen bırakılması, genetik olarak geliştirilmiş insanlardan oluşan Nietzscheanların ayaklanmasına yol açar.

Savaş gemisi Andromeda Ascendant'ın kaptanı Dylan Hunt, ayaklanmanın ilk çatışmasında pusuya düşürülür. Mürettebatını tahliye ederken Nietzschean ikinci kaptanı ona ihanet eder; çatışmanın ortasında gemi bir kara deliğin olay ufkunun kıyısına takılır ve zamanın içinde donar. 303 yıl sonra, dolandırıcı ama usta pilot Beka Valentine'in kurtarma ekibi gemiyi buradan çıkarır. Hunt, sevdiği medeniyetin çoktan çöktüğünü ve “Uzun Gece” adı verilen karanlık bir çağın başladığını öğrenir. Yeni mürettebatıyla birlikte, Topluluğu yeniden kurmak ve “medeniyetin ışığını yeniden yakmak” için yola çıkar.

Dizinin evreni ayrıntılı biçimde kurgulanmış. Sistemler Topluluğu, Nietzschean ayaklanmasına kadar yaklaşık 10.000 yıl boyunca barış içinde hüküm sürmüştür. Nietzscheanlar, binlerce yıl önce Dünya'dan ayrılıp genetik mühendislik ve acımasız rekabetle ayrı bir alt türe evrilmiş insanlardır. Magog ise üremek için yumurtalarını başka canlıların içine bırakan, galaksilerin korkulu rüyası bir türdür. Mürettebat da bu çeşitliliği yansıtır: Ekipte hem bir Nietzschean paralı asker hem de barışçıl bir Magog rahip, Rev Bem, vardır.

Yapım ve oyuncular

Roddenberry'nin dul eşi Majel Barrett ve Tribune Entertainment, 1997'de arşivden diziler geliştirmeye başladı. Diziyi geliştirme görevi Robert Hewitt Wolfe'a verildi; Fireworks Entertainment ortak finansman ve uluslararası dağıtım için projeye katıldı. Dylan Hunt adı da yeni değildi; Roddenberry bu adı 1970'lerin ortasında çektiği iki televizyon pilotunda, Genesis II ve Planet Earth'te kullanmıştı. Roddenberry'nin notlarından doğan bir diğer dizi ise Earth: Final Conflict oldu.

Kevin Sorbo, 1999'un başında, henüz Hercules: The Legendary Journeys dizisinde oynarken kadroya katıldı. Beka'yı Lisa Ryder, Nietzschean paralı asker Tyr Anasazi'yi Keith Hamilton Cobb, geminin yapay zekâsı ve onun android bedeni Rommie'yi Lexa Doig, gizemli Trance Gemini'yi Laura Bertram, dahi mühendis Harper'ı Gordon Michael Woolvett canlandırıyor. Dizi Kanada'nın Vancouver kentinde çekildi; ilk sezonun jenerik müziğini Kanadalı rock grubu Rush'ın gitaristi Alex Lifeson besteledi.

İkinci sezonun çekimleri sırasında Wolfe projeden uzaklaştırıldı ve yerine Robert Engels geldi. Değişikliğin amacı, birbirine bağlı uzun hikâye kollarını azaltıp diziyi her bölümü tek başına izlenebilen bir yapıya kavuşturmaktı. Wolfe sonradan, Sorbo'nun karakterini bütün bölümlerin merkezine koyma talebini reddettiği için gönderildiğini anlattı; dizi bittikten sonra da kendi planladığı sonu anlatan “Coda” adlı tek perdelik bir oyun yazdı. 2002–2003 sezonunda dizi, ABD'deki bağımsız yayın pazarında ortalama 2,2 reytingle Yıldız Geçidi SG-1'in ardından üçüncü sıradaydı. Sci-Fi Channel'ın 2004'teki anlaşmasıyla beşinci ve son sezon güvenceye alındı; yapım şirketi Fireworks Entertainment'ın kapanmasıyla dizi Mayıs 2005'te sona erdi.

Bilim ne diyor?

Dizinin açılışındaki en ilginç fikir, geminin bir kara deliğin olay ufkunda “donması”. NASA'nın tanımıyla olay ufku, kara deliğin yüzeyi gibi düşünülebilecek sınır: Bu sınırın içinde kaçış hızı ışık hızını aşar, dolayısıyla içeri giren hiçbir şey, ışık bile, geri dönemez. Görelilik kuramına göre uzaktaki bir gözlemci, kara deliğe düşen bir cismin ufka ulaştığını asla görmez; cisim yaklaştıkça giderek yavaşlıyormuş gibi görünür ve yaydığı ışık giderek kırmızıya kayar. Dizi bu gerçek etkiyi dramatik bir buluşa çeviriyor; ancak düşen cismin kendisi için zaman donmaz ve bir geminin ufkun eşiğinden yüzyıllar sonra çekip çıkarılması bilinen fizikle mümkün değil.

Dizinin evreni de gerçek gökbilimle bağlantılı. Andromeda Galaksisi, Samanyolu'na en yakın büyük galaksi ve bizden yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzakta. Üçgen Galaksisi de aynı Yerel Grup'un üyesi. Gökbilimciler, Samanyolu ile Andromeda'nın önümüzdeki 10 milyar yıl içinde çarpışma olasılığını yaklaşık yüzde 50 olarak hesaplıyor. Dizide bu mesafeleri aşmayı sağlayan “slipstream” ise, Sistemler Topluluğu'nun ışıktan hızlı yolculuk için kullandığı ve rotayı yalnızca canlı pilotların sezebildiği hayalî bir ağ. Bugünkü fizikte ışık hızını aşmanın bilinen bir yolu yok. Gerçek uzay uçuşunda bir aracı başka bir araca yaklaştırmak bile titizlik istiyor: Mart 1966'daki Gemini 8 görevinde Neil Armstrong ile David Scott, yörüngedeki Agena hedef aracına yaklaşık 80 metreye kadar sokuldu.

Etkisi

İlk sezon karışık, çoğunlukla olumsuz eleştiriler aldı. Starburst dergisi rengârenk karakter kadrosunu ve esprili diyalogları överken, Los Angeles Times ve Entertainment Weekly diziyi sığ buldu. Buna rağmen dizi 2001–2006 arasında 39 ödüle aday gösterildi ve bunlardan 18'ini kazandı. Kıyamet sonrası bir galakside düzeni yeniden kurmaya çalışan idealist kaptan fikri, Roddenberry'nin iyimser geleceğine karanlık bir çerçeve kazandırıyor.

Kısaca

• Yıl: 2000–2005
• Fikir: Gene Roddenberry; geliştiren: Robert Hewitt Wolfe
• Süre: 5 sezon, 110 bölüm
• Oyuncular: Kevin Sorbo, Lisa Ryder, Keith Hamilton Cobb, Lexa Doig, Laura Bertram
• Çekim yeri: Vancouver, Kanada