Türkiye'den görülecek Güneş ve Ay tutulmaları (2026-2030)

Türkiye'den görülecek bir sonraki tutulma, 20'yi 21 Şubat 2027'ye bağlayan gecedeki yarı gölge Ay tutulması. NASA'nın hesabına göre tutulma Türkiye saatiyle (TSİ) 21 Şubat'ta 00.12'de başlıyor, 02.13'te en büyük anına ulaşıyor ve 04.13'te bitiyor; Ay bu süre boyunca ülkenin her yerinden ufkun epey üzerinde. Sıradaki Güneş tutulması ise 2 Ağustos 2027'deki parçalı tutulma: İstanbul'dan bakıldığında öğle saatlerinde Güneş yüzeyinin yaklaşık yüzde 59'u Ay'ın arkasında kalacak. Dönemin en önemli olayı 1 Haziran 2030 halkalı Güneş tutulması; halka yolu Türkiye'den geçiyor ve İstanbul bu yolun içinde kalıyor.

Bu sayfa Ay evreleri, Ay ve Güneş tutulmaları maddesinin alt sayfasıdır; tutulmanın nasıl oluştuğu ve neden her ay yaşanmadığı orada anlatılıyor. 2026'nın dört tutulması (17 Şubat, 3 Mart, 12 Ağustos ve 28 Ağustos) geride kaldı; yılın geri kalanında başka tutulma yok.

Saatler nereden geliyor?

Tarih, tür ve büyüklük değerleri NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde Fred Espenak'ın hazırladığı tutulma kataloglarından; şehir saatleri ise aynı katalogların hesap öğelerini kullanan NASA'nın Güneş ve Ay tutulması hesaplayıcılarından alındı. Bütün saatler TSİ'dir (UTC+3). Türkiye yaz saati uygulamadığından fark yıl boyu sabittir. Saniyeler en yakın dakikaya yuvarlandı.

İki tür arasında önemli bir fark var. Ay tutulması, o sırada Ay'ın ufkun üzerinde olduğu her yerden aynı anda izlenir; bu yüzden bir Ay tutulmasının saatleri İstanbul'da da Van'da da aynıdır, değişen yalnızca Ay'ın gökyüzündeki yüksekliğidir. Güneş tutulmasında ise Ay'ın gölgesi Dünya'nın sınırlı bir bölümünü tarar; başlangıç saati, süre ve Güneş'in ne kadarının örtüleceği şehirden şehre değişir.

2026 sonu-2030 arasındaki tutulmaların hangisi Türkiye'den görülüyor?

20 Ekim 2026 ile 31 Aralık 2030 arasında dünyada 10 Güneş ve 10 Ay tutulması yaşanacak. Aşağıdaki tabloda "görülmüyor" denenler, NASA'nın görünürlük bölgelerinin dışında kalıyor ve batıdan doğuya İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep ve Van için yapılan hesaplarda da çıkmıyor.

Tarih	Tür	Türkiye'den görünüm	En büyük an (TSİ, İstanbul)
6 Şubat 2027	Halkalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
20-21 Şubat 2027	Yarı gölge Ay tutulması	Baştan sona görülüyor	21 Şubat 02.13
18 Temmuz 2027	Yarı gölge Ay tutulması	Görülmüyor	-
2 Ağustos 2027	Tam Güneş tutulması	Parçalı olarak görülüyor	12.39
17 Ağustos 2027	Yarı gölge Ay tutulması	Görülmüyor	-
12 Ocak 2028	Parçalı Ay tutulması (çok sığ)	Sabah, batı ufkunda alçakta	07.13
26 Ocak 2028	Halkalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
6 Temmuz 2028	Parçalı Ay tutulması	Ay doğarken, tutulma sürerken	21.20
22 Temmuz 2028	Tam Güneş tutulması	Görülmüyor	-
31 Aralık 2028	Tam Ay tutulması	Tam evre baştan sona görülüyor	19.52
14 Ocak 2029	Parçalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
12 Haziran 2029	Parçalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
26 Haziran 2029	Tam Ay tutulması	Yalnız parçalı evre; Ay tam evre başlarken batıyor	06.22 (Ay ufkun altında)
11 Temmuz 2029	Parçalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
5 Aralık 2029	Parçalı Güneş tutulması	Görülmüyor	-
20-21 Aralık 2029	Tam Ay tutulması	Baştan sona görülüyor	21 Aralık 01.42
1 Haziran 2030	Halkalı Güneş tutulması	İstanbul'da halkalı, diğer şehirlerde derin parçalı	08.04
15 Haziran 2030	Parçalı Ay tutulması	Ay doğarken, tutulma sürerken	21.33
25 Kasım 2030	Tam Güneş tutulması	Görülmüyor	-
9-10 Aralık 2030	Yarı gölge Ay tutulması	Baştan sona görülüyor	10 Aralık 01.28

Listedeki ilk Güneş tutulması olan 6 Şubat 2027 halkalı tutulmasının neden Türkiye'den izlenemediği gökyüzü takvimindeki sayfasında anlatılıyor.

Verileri göster

21 Şubat 2027	Yarı gölge Ay tutulması
2 Ağustos 2027	Parçalı Güneş tutulması
12 Ocak 2028	Sığ parçalı Ay tutulması
6 Temmuz 2028	Parçalı Ay tutulması
31 Aralık 2028	Tam Ay tutulması
21 Aralık 2029	Tam Ay tutulması
1 Haziran 2030	Halkalı Güneş tutulması
15 Haziran 2030	Parçalı Ay tutulması

20-21 Şubat 2027: yarı gölge Ay tutulması

Bu tutulmada Ay, Dünya'nın tam gölgesine hiç girmiyor; yalnızca ışığın kısmen kesildiği dış gölgeden, yani yarı gölgeden geçiyor. NASA'nın verdiği yarı gölge büyüklüğü 0,927: en büyük anda Ay çapının yüzde 93'e yakını bu soluk gölgenin içinde. Yarı gölge tutulmaları Ay yüzeyinde hafif bir kararma olarak izlenir; kararma, tam gölgeye yakın kenarda daha belirgindir. Gecenin saatleri ve gözlem önerileri gökyüzü takvimindeki sayfada.

2 Ağustos 2027 tam Güneş tutulması Türkiye'den nasıl görünecek?

NASA'ya göre bu tutulmanın tam evre şeridi Fas, İspanya, Cezayir, Libya, Mısır, Suudi Arabistan, Yemen ve Somali'den geçiyor; en büyük tutulma noktasında tam evre 6 dakika 23 saniye sürüyor. Türkiye şeridin kuzeyinde kaldığı için tutulmayı öğle saatlerinde, Güneş gökyüzünde yüksekteyken parçalı olarak görecek. Güneydeki ve batıdaki şehirler daha şanslı: İzmir'de Güneş yüzeyinin yüzde 72'si örtülürken Van'da bu oran yüzde 43'te kalıyor.

Şehir	Başlangıç	En büyük an	Bitiş	Büyüklük	Örtülme
İstanbul	11.27	12.39	13.51	0,665	%59,4
Ankara	11.34	12.46	13.57	0,645	%57,0
İzmir	11.23	12.38	13.54	0,762	%71,6
Gaziantep	11.44	12.57	14.08	0,657	%58,4
Van	11.57	13.05	14.09	0,526	%42,9

Tablodaki "büyüklük", Güneş'in çapının Ay tarafından örtülen kesridir; "örtülme" ise Güneş diskinin alanca kapanan payı. İkisi aynı şey değildir: çapın üçte ikisi örtüldüğünde alanın ancak yüzde 60 kadarı kapanır.

Verileri göster

İzmir	71.6
İstanbul	59.4
Gaziantep	58.4
Ankara	57.0
Van	42.9

2028-2030 arasındaki Ay tutulmaları

12 Ocak 2028: neredeyse fark edilmeyecek kadar sığ

Tam gölge büyüklüğü yalnızca 0,066; yani Ay'ın kenarından ince bir dilim tam gölgeye giriyor. Parçalı evre 06.45 ile 07.41 arasında, 56 dakika sürüyor. Ay o saatlerde batı ufkuna iniyor: en büyük anda (07.13) İstanbul'da ufkun 14 derece, Gaziantep'te 6 derece üzerinde; Van'da ise parçalı evrenin sonu Ay battıktan sonraya denk geliyor.

6 Temmuz 2028: Ay tutulmuş olarak doğuyor

Tam gölge büyüklüğü 0,389. Parçalı evre 20.09'da başlıyor ama İstanbul ve Ankara'da Ay o sırada henüz doğmamış oluyor; Gaziantep ve Van'da ise ufkun hemen üzerinde. En büyük an 21.20, parçalı evrenin sonu 22.30.

31 Aralık 2028: yılbaşı gecesi tam Ay tutulması

Tam gölge büyüklüğü 1,246; Ay'ın kızardığı tam evre 19.16'da başlayıp 20.28'de bitiyor ve NASA'ya göre 1 saat 11 dakika sürüyor. Parçalı evre 18.08'de başlayıp 21.36'da sona eriyor. En büyük anda (19.52) Ay İstanbul'da doğu ufkunun 22 derece, Van'da 33 derece üzerinde. Ay'ın tutulma sırasında neden kızardığı tutulma sözlük maddesinde ve ana maddede anlatılıyor.

26 Haziran 2029: derin ama Türkiye'den yarım

Tam gölge büyüklüğü 1,844 olan bu tutulma çok derin; tam evre 1 saat 42 dakika sürüyor. Ne var ki Türkiye'de Ay sabaha karşı batıyor. Parçalı evre 04.32'de başlıyor; tam evre 05.31'de başladığında Ay İstanbul'da tam ufuk çizgisinde, Ankara, Gaziantep ve Van'da ise batmış oluyor. Türkiye'den yalnızca başlangıçtaki parçalı evre izlenebilecek.

20-21 Aralık 2029: gece yarısı tam Ay tutulması

Tam gölge büyüklüğü 1,117. Parçalı evre 20 Aralık'ı 21 Aralık'a bağlayan gece 23.55'te başlıyor; tam evre 01.15 ile 02.09 arasında, 54 dakika sürüyor. En büyük an 01.42. Ay bu sırada İstanbul'dan Van'a kadar ufkun 60 dereceden fazla üzerinde, yani neredeyse tepede. Parçalı evre 03.29'da bitiyor.

15 Haziran 2030 ve 9-10 Aralık 2030

15 Haziran 2030 parçalı Ay tutulmasında (tam gölge büyüklüğü 0,502) parçalı evre 20.21'de, İstanbul'da Ay doğmadan hemen önce başlıyor; en büyük an 21.33, bitiş 22.45. Dönemin son tutulması 9-10 Aralık 2030 yarı gölge Ay tutulması: 23.08'de başlıyor, 10 Aralık 01.28'de en büyük anına ulaşıyor (yarı gölge büyüklüğü 0,942) ve 03.47'de bitiyor.

1 Haziran 2030 halkalı Güneş tutulması hangi şehirlerden görülecek?

Halkalı tutulmada Ay, yörüngesinde Dünya'ya en uzak noktasına yakın olduğu için Güneş'i tümüyle kapatamaz; Güneş'in parlak kenarı Ay'ın karanlık diskinin çevresinde bir halka gibi kalır. Tam tutulmayı mümkün kılan boyut denkliği Güneş ile Ay'ın 400 kat oranında saklı. NASA'nın kataloğuna göre 1 Haziran 2030'un halka yolu Cezayir, Tunus, Yunanistan, Türkiye, Rusya, kuzey Çin ve Japonya'dan geçiyor; en büyük tutulma noktasında halka evresi 5 dakika 21 saniye sürüyor.

NASA'nın yol tablosuna göre gölge Türkiye üzerinden TSİ ile 08.00 civarında geçiyor; yolun genişliği bu kesimde yaklaşık 310 kilometre. İstanbul yolun içinde: şehirde parçalı evre 06.55'te başlıyor, halka 08.01.55'te oluşup 08.06.28'e kadar, yani 4 dakika 32 saniye sürüyor. En büyük an 08.04, büyüklük 0,938; Güneş diskinin yüzde 88'i örtülüyor ve Güneş doğu ufkunun 26 derece üzerinde. Tutulma 09.23'te sona eriyor. NASA'nın hesabına göre Ankara, İzmir, Gaziantep ve Van ise yolun dışında kalıyor; bu şehirlerde Güneş halka değil, derin bir hilal biçimini alacak.

Şehir	Başlangıç	En büyük an	Bitiş	Görünüm	Örtülme
İstanbul	06.55	08.04	09.23	Halkalı (4 dk 32 sn)	%88,1
Ankara	06.53	08.04	09.25	Parçalı	%85,3
İzmir	06.52	07.59	09.16	Parçalı	%87,6
Gaziantep	06.49	08.01	09.24	Parçalı	%73,5
Van	06.53	08.08	09.36	Parçalı	%69,9

İzmir'de örtülme İstanbul'a çok yakın, ama halka yalnızca yolun içinden görülür. Yolun dışında Güneş'in yüzde 85'inden fazlası örtülse bile Ay'ın arkasından ince, parlak bir hilal taşar.

Tutulmalar güvenle nasıl izlenir?

Ay tutulmaları çıplak gözle, hiçbir göz koruması gerekmeden izlenebilir. Güneş tutulmaları için durum farklı: NASA'nın uyarısına göre parçalı ya da halkalı bir Güneş tutulmasının hiçbir anında Güneş'e korumasız bakmak güvenli değildir. 1 Haziran 2030'da İstanbul'da Güneş'in yüzde 88'i örtülecek olsa da geriye kalan parlak halka yüzünden halka evresinde bile filtresiz bakılmaz. Sıradan güneş gözlüğü yeterli değildir; tutulma gözlüğü ya da iğne deliği yansıtıcısı gibi dolaylı bir yöntem kullanılmalıdır. Tutulma gözlüğü takılıyken dürbün, teleskop ya da fotoğraf makinesinden bakılmamalı: yoğunlaşan ışık filtreyi delip göze zarar verir. Ayrıntılar için Güneş tutulmasına çıplak gözle bakılır mı? sayfasına ve ana maddedeki güvenli izleme bölümüne bakabilirsiniz.

Kısaca

• Türkiye'den görülecek bir sonraki tutulma 20-21 Şubat 2027 gecesindeki yarı gölge Ay tutulması; en büyük an 21 Şubat 02.13 (TSİ).
• Sıradaki Güneş tutulması 2 Ağustos 2027'de: Türkiye'den parçalı görünecek, İstanbul'da en büyük an 12.39 ve örtülme yüzde 59.
• 31 Aralık 2028 ve 20-21 Aralık 2029 tam Ay tutulmaları Türkiye'den baştan sona izlenebilecek.
• 26 Haziran 2029 tam Ay tutulmasının yalnızca parçalı başlangıcı görülecek; Ay tam evre başlarken batıyor.
• 1 Haziran 2030 halkalı Güneş tutulmasının yolu Türkiye'den geçiyor; İstanbul'da halka 4 dakika 32 saniye sürecek.
• Ay tutulması saatleri Türkiye'nin her yerinde aynıdır; Güneş tutulmasında saat ve örtülme şehirden şehre değişir.
• Parçalı ya da halkalı hiçbir Güneş tutulmasına filtresiz bakılmaz.

Türkiye'den görülecek Güneş tutulmalarının her il için başlangıç, en yüksek an ve bitiş saatlerini, Güneş'in yüzde kaçının örtüleceğini Güneş tutulması sayfasında bulabilirsiniz.

Bu görevin ve önümüzdeki aylarda planlanan öteki büyük uzay görevlerinin tarihlerini 2026-2027 uzay görevleri takviminde bulabilirsiniz.