21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Su, bildiğimiz biçimiyle yaşamın vazgeçilmez koşuludur. Bu yüzden Mars araştırmalarının yıllardır süren sloganı "suyu izle" olmuştur. Bugün Mars'ın yüzeyi kupkurudur, ama gezegen geçmişte akan suların izleriyle doludur ve büyük miktarda su hâlâ buz olarak orada durur. Bu sayfa, Mars'taki suyun dünü ile bugününü anlatıyor.

Videonun özgün adı: NASA | Mars' Ancient Ocean · Yayımlayan: NASA Goddard

Haberin tamamı: Mars'ta su: geçmişi ve bugünü

Videoda ne anlatılıyor?

NASA Goddard'ın hazırladığı videonun başlığı doğrudan Mars'ın eski okyanusuna gönderme yapıyor. Bu fikir bilimde Oceanus Borealis varsayımı olarak biliniyor: Mars'ın kuzey yarıküresindeki alçak ovaların bir zamanlar bir okyanusla kaplı olduğu düşüncesi. Okyanusun büyüklüğüne dair tahminler epey farklı. Bir çalışma gezegenin yaklaşık yüzde 36'sının suyla kaplı olduğunu öne sürerken, 2015'te yapılan bir hidrojen izotopu çalışması yaklaşık yüzde 19'luk bir okyanusa işaret etti.

Fikir hâlâ tartışmalı. Eski kıyı çizgisi olarak gösterilen yapıların yorumu sorgulanıyor, iklim modelleri de farklı sonuçlar veriyor; 2022'de yayımlanan bir model, böyle bir okyanusun donmadan kalabileceğini öne sürdü.

Islak bir Mars'ın kanıtları neler?

Okyanus tartışmalı olsa da Mars'ın geçmişte suyla şekillendiği birbirini destekleyen kanıtlara dayanıyor. 1971'de Mariner 9 eski nehir vadilerini ilk kez görüntüledi; 2010'da yayımlanan bir çalışma yaklaşık 40.000 nehir vadisi haritaladı. 200'den fazla krater bir zamanlar göl barındırmış görünüyor ve bazılarında nehirlerin bıraktığı deltalar var. Curiosity, Gale kraterinde eski bir dere yatağı buldu; Perseverance ise Jezero kraterindeki eski bir deltayı inceliyor. Bu suyun bir kısmı atmosferle birlikte uzaya kaçtı, bir kısmı kabuğun derinliklerine çekildi ya da minerallerin yapısına bağlandı; hangi yolla ne kadarının kaybedildiği ise hâlâ iyi anlaşılmış değil.

Sık sorulanlar

Mars'ta bugün su var mı?

Yüzeyde sıvı su yok: atmosfer basıncı Dünya'dakinin yüzde 1'inden az olduğu için su ya hızla buharlaşıyor ya da donuyor. Bu düşük basınç ilk kez 1965'te Mariner 4'ün ölçümleriyle anlaşıldı. Buna karşın buz bol. Kutup başlıklarındaki buz eritilip yüzeye eşit yayılsaydı yaklaşık 30 metre derinliğinde bir tabaka oluştururdu; 2008'de Phoenix iniş aracı kuzey kutup bölgesinde toprağın hemen altında buz buldu.

Mars ne zaman ıslaktı?

Nehir vadi ağları yaklaşık 4,6-3,8 milyar yıl önceki Noachian dönemine, dev sel kanalları ise yaklaşık 3,8 milyar yıl önce başlayan Hesperian dönemine tarihleniyor. NASA'ya göre gezegende yaklaşık 3,5 milyar yıl önce dev seller yaşanmış olabilir.

Yer altında sıvı su olabilir mi?

Ağustos 2024'te InSight'ın kaydettiği Mars depremlerinin incelenmesi, kabuğun 10-20 kilometre derinliğinde kayaç gözeneklerinde sıvı su bulunabileceğini öne sürdü; ama bu derinliğe bugünkü teknolojiyle ulaşılamıyor.

Neden önemli?

Su izlerinin peşine düşülmesinin asıl nedeni yaşam sorusu. Perseverance'ın Temmuz 2024'te Jezero kraterinde bulduğu “Cheyava Falls” kayacı olası bir biyolojik iz taşıyor; NASA bilim insanları ise aynı minerallerin biyolojik olmayan süreçlerle de oluşabileceğini vurguluyor.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar