Türkiye'nin en büyük teleskopları
- Veri kaynağı
- Türkiye Ulusal Gözlemevleri
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
DAG400 (Erzurum) 400 RTT150 (Antalya) 150 TUG100 (Antalya) 100 TUG060 (Antalya) 60 ATA050 (Erzurum) 50 DAGTPS (Erzurum, iki teleskop) 30
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Türkiye'deki en büyük teleskopları santimetre cinsinden çaplarına göre büyükten küçüğe sıralıyor.
Listenin başında açık ara Erzurum'daki DAG400 yer alıyor: 400 cm ile ikinci sıradaki RTT150'nin yaklaşık 2,7 katı, TUG100'ün ise tam dört katı büyüklükte. Arkasından Antalya'daki üç teleskop geliyor:
- RTT150 (Antalya): 150 cm
- TUG100 (Antalya): 100 cm
- TUG060 (Antalya): 60 cm
- ATA050 (Erzurum): 50 cm
- DAGTPS (Erzurum, iki teleskop): 30 cm
Tablo iki gözlem merkezinin öne çıktığını gösteriyor: altı satırın üçü Antalya'ya, üçü Erzurum'a ait. Antalya orta büyüklükteki teleskopları bir arada barındırırken Erzurum hem listenin en büyüğüne hem de en küçük iki girişine ev sahipliği yapıyor. Teleskopların adlarındaki sayıların çaplarıyla örtüşmesi de sıralamayı okumayı kolaylaştırıyor.
Veriler Türkiye Ulusal Gözlemevleri'ne dayanıyor. Listenin zirvesindeki teleskop hakkında daha fazlası için Türkiye'nin en büyük teleskobu yazısını okuyabilirsiniz.
Ayna çapı neden bu kadar önemli?
Bir teleskobun gücünü büyük ölçüde ana aynasının çapı belirler. Ayna büyüdükçe daha çok ışık toplanır; böylece daha sönük ve daha uzak cisimler görülebilir, ayrıntılar keskinleşir. Işık toplayan yüzey çapın karesiyle büyüdüğü için birkaç on santimlik fark bile önemlidir.
DAG400, Palandöken Dağı'nın Karakaya Tepeleri'nde, deniz seviyesinden 3.170 metre yükseklikte duruyor. Yer seçimi, Atatürk Üniversitesi Fizik Bölümü'nün 2007-2010 ölçümlerine ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine dayanıyor: bölgenin nemi ve rüzgâr hızı düşük, açık gece sayısı yüksek. Bu koşullar özellikle kızılötesi gözlem için kritik, çünkü kızılötesi ışık bir anlamda ısının kaydıdır. Teleskop görünür ışığın yanında 3 mikrondan kısa dalga boylarındaki yakın kızılötesinde de çalışacak biçimde tasarlandı ve aktif optik ile uyarlanabilir optiği birlikte kullanıyor. Uyarlanabilir optik, atmosferdeki türbülansın bozucu etkisini telafi ederek görüntüyü keskinleştirir.
Antalya'daki teleskoplar Saklıkent'teki Bakırlıtepe'de, 2.550 metre yükseklikteki TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde (TUG) bulunuyor. Türk-Rus ortaklığıyla kurulan RTT150, DAG400'den önce Türkiye'nin en büyük optik teleskobuydu.
Sık sorulanlar
DAGTPS teleskopları ne işe yarıyor?
Erzurum'daki iki adet 0,3 metrelik DAGTPS teleskobu atmosfer türbülansını izliyor. Aynı yerleşkede Atatürk Üniversitesi ortaklığındaki 0,5 metrelik ATA050 de bulunuyor.
Türkiye Ulusal Gözlemevleri nedir?
Atatürk Üniversitesi ile TÜBİTAK ortaklığında kurulan yapı, 25 Nisan 2023'te yeterlik aldı. Merkezi Erzurum'da, destek ofisi Antalya'da; DAG ile TUG artık aynı çatı altında.
